Yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar
Hujjatlarni tiklash xizmati bormi?
Ha, agar bolaning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlari yo‘qolgan bo‘lsa, "Inson" markazi ularni tiklash yoki dastlabki tarzda olish choralarini ko‘radi (2-ilova, 13-band).
Bola qayerga joylashtiriladi?
Birinchi navbatda qarindoshlari oilasiga (vasiylik/homiylik), agar iloji bo‘lmasa tutingan (foster) oilaga joylashtiriladi (2-ilova, 8-band).
Bunday bolalarga nafaqa tayinlanadimi?
Ha, "Inson" markazi bolaga boquvchisini yo‘qotganlik nafaqasi yoki pensiya rasmiylashtirilishi ta’minlanishi uchun barcha hujjatlarni tayyorlaydi (1-ilova, 6-band "j" kichik bandi).
Bolaning mulkiy huquqlari qanday himoya qilinadi?
"Inson" markazi bedarak yo‘qolgan ota-onadan qolgan mol-mulkni but saqlash choralarini ko‘radi va notarial idoralarda bolaning manfaatlarini ifoda etadi (1-ilova, 6-band).
Ota-onasi bedarak yo‘qolgan bolaga qanday maqom beriladi?
Agar har ikki ota va onasi rasman bedarak yo‘qolgan deb topilsa, bola rasman "ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bola" deb e’tirof etiladi va "Ijtimoiy himoya" ATda ro‘yxatga olinadi (2-ilova, 13-band).
Sud organlarining bu jarayondagi majburiyati nima?
Sudlar shaxsni bedarak yo‘qolgan deb topish haqida qaror qabul qilganda, bu haqda 24 soat ichida "Inson" markaziga xabar berishi shart (2-ilova, 5-band).
Ota-onani bedarak yo‘qolgan deb topish uchun kim sudga ariza beradi?
Agar fuqaroning qayerdaligi haqida uning yashash joyida bir yil davomida ma’lumotlar bo‘lmasa, manfaatdor shaxslarning arizasiga muvofiq sud bu fuqaroni bedarak yo‘qolgan deb topishi mumkin. Buning uchun voyaga yetmaganning qonuniy vakili yohud ....Vasiylik va homiylik organi hisoblangan "Inson" markazi voyaga yetmagan bolaning manfaatlarini himoya qilish uchun sudga ariza kiritadi (1-ilova, 6-band).
Murojaat qancha muddatda ko‘rib chiqiladi?
Ota-onasi yo‘qligi haqida ma’lumot kelib tushgach, "Inson" markazi 3 ish kuni ichida bolaning holatini o‘rganadi va bolaning qonuniy vakilini belgilash choralarini ko‘radi (893-sonli VMQ, 2-ilova, 8-band). Shu bilan birga, qonunchilik tartibida manfaatdor shaxs topilmasa, "Inson" ijtimoiy xizmatlar markazi Ichki ishlar bo‘limiga murojaat qilib shaxsning qidiruvini so‘raydi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori hamda Prezidentning PF-185-son Farmoni, O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik Kodeksi 33-moddasi
Kursda o‘qish muddati qancha?
O‘quv kurslari Ijtimoiy himoya tizimi xodimlarining malakasini oshirish markazi tomonidan tasdiqlangan maxsus dastur va soatlar doirasida tashkil etiladi.
Kursda nimalar o‘rgatiladi?
Yetim bolalarning psixologiyasi, ularning yangi oilaga moslashuvi, huquqiy va ijtimoiy mas’uliyat hamda tarbiya metodlari (7-ilova).
Kursni tamomlaganlik haqidagi ma’lumot qanday tekshiriladi?
Agar nomzod Agentlik tizimidagi markazda o‘qigan bo‘lsa, sertifikat nusxasini topshirish shart emas, ma’lumotlar vaklatli organ tomonidan mustaqil ravishda olinadi (3-ilova, 9-band).
Kursni o‘tash uchun qayerga murojaat qilinadi?
"Inson" ijtimoiy xizmatlar markaziga yoki Agentlikning hududiy boshqarmasiga bevosita murojaat qilinadi.
Kursni o‘taganlik haqidagi sertifikat nega kerak?
Yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni tarbiyalash, huquqiy majburiyatlar kabi masalalalarni anglashi uchun nomzodlar maxsus tayyorgarlikdan o‘tishlari lozim. Maxsus kurslarni o‘qimagan nomzodlar bolani tarbiyaga oluvchi sifatida hisobga qo‘yilmaydi.
Kursda o‘qish kimlar uchun majburiy?
Farzandlikka olishni xohlovchi shaxslar hamda bolani tutingan (foster) oila, professional (terapevtik) oilaga olish istagidagi barcha nomzodlar uchun 7-ilova, 6-band).
Kurslarda o‘qish uchun fuqaro qayerga murojaat qilishi lozim?
Nomzod yashash joyidan qat’iy nazar darslarga qatnashi qulay bo‘lgan hudud bo‘yicha "Inson" markaziga murojaat qilishi mumkin
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori hamda Prezidentning PF-185-son Farmoni.
Murojaat qancha muddatda ko‘rib chiqiladi?
1 ish soati ichida.
Ariza nega rad etilishi mumkin?
Pensiya tayinlangan bo'lsa, vafot etgan shaxsning qaramogʻida boʻlgan oilaning mehnatga layoqatsiz aʼzolari bo'lmasa, mehnatga qobiliyatsiz a'zolari 18 yoshga to'lgan bo'lsa va ta'lim tashkilotining o'quvchisi yoki talabasi bo'lmasa.
Pulni qanday olish mumkin?
Plastik karta (bank kartasiga o‘tkazish) yoki Naqd pul (Xalq banki xodimlari tomonidan mahallaga yetkazish) orqali.
Natijani qanday bilsa bo‘ladi?
Qaror (tayinlash yoki rad etish) qabul qilingach, natija mobil telefoningizga SMS shaklida yuboriladi.
Nafaqa qancha muddatga tayinlanadi?
Mehnatga layoqatsiz davriga.
Ariza topshirish uchun muddat bormi?
Yo‘q, arizalar qabul qilishda hech qanday vaqtinchalik cheklovlar mavjud emas.
Arizani qanday va qayerda topshirish mumkin?
Faqat Baraka mobil ilovasi orqali onlayn. Qog‘oz hujjatlar yoki markazga borish talab etilmaydi, faqat elektron so‘rovnoma to‘ldiriladi.
Nafaqa miqdori qancha?
Oyiga 820 000 so‘m etib belgilanadi va keyingi har bir mehnatga qobiliyasiz oila a’zosi uchun — 270 000 so‘mdan qo‘shiladi.
Nafaqa kimlarga tayinlanadi?
Davlat pensiyasi olish huquqiga ega bo‘lmagan vafot etgan shaxsning qaramog‘ida bo‘lgan oilaning mehnatga layoqatsiz a’zolariga
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 23-martdagi 119-sonli qarori
Murojaat qancha muddatda ko‘rib chiqiladi?
Bir ish kuni ichida.
Sertifikatning amal qilish muddati bormi?
Nomzod tayyorlov kursidan muvaffaqiyatli o‘tganligi to‘g‘risidagi sertifikat olganidan so‘ng uch yil davomida tarbiyalash uchun bola olmagan bo‘lsa, ushbu Nizomda belgilangan tartibga muvofiq tayyorlov kursidan qayta o‘tishi talab etiladi (7-ilova, 26-band)
Sertifikat/ma’lumotnoma nima uchun kerak?
Bolani farzandlikka olish yoki tutingan (foster) oilaga olish uchun arizaga ilova qilinadigan majburiy hujjat hisoblanadi. Busiz ariza ko‘rib chiqilmaydi.
Sertifikatni «Inson» markaziga topshirish shartmi?
Agar nomzod Agentlik huzuridagi Malaka oshirish markazida o‘qigan bo‘lsa, sertifikat nusxasini topshirish shart emas — vakolatli organ tomonidan mustaqil ravishda olinadi (3-ilova, 9-band).
Sertifikat/ma’lumotnoma qachon beriladi?
1. Nomzod kurslarga qabul qilinib offlayn mashg‘ulotlarga qatnayotgan davrida unga "Inson" ijtimoiy xizmatlar markazi tomonidan ma’lumotnoma beriladi.
2. Nomzod Ijtimoiy himoya tizimi xodimlarining malakasini oshirish markazida o‘quv kursini to‘liq tamomlaganidan so‘ng 1 ish kuni ichida sertifikat rasmiylashtiriladi (7-ilova).
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (3-band "b" kichik bandi va 7-ilova).
Nomzodlarning to‘lov qobiliyati qanday tekshiriladi?
Tizim orqali skoring baholash natijalariga ko‘ra nomzod (oila)ning to‘lov qobiliyati haqidagi ma’lumotlar avtomatik shakllantiriladi ( qarorning 3-band "v" kichik bandi).
Qaysi organ OBU tashkil etish haqida yakuniy qarorni chiqaradi?
2025-yil 1-fevraldan boshlab OBU tashkil etish va tugatish Ijtimoiy himoya milliy agentligi hududiy boshqarmasining qarori asosida amalga oshiriladi (Hokimliklar vakolati tugatilgan).
Qaror qabul qilish muddati qancha?
Nomzodning yashash joyi bo‘yicha "Inson" markaziga ariza bilan murojaat qilgan davrdan boshlab 1 oy ichida (3-ilova)
Ariza berishda qanday hujjatlar talab etiladi?
1. Ariza (er-xotin roziligi bilan);
2. Salomatlik haqida tibbiy xulosa;
3. Tayyorlov kursidan o‘tganlik haqida sertifikat (3-band).
OBU tashkil etish bo‘yicha ariza qayerga topshiriladi?
Nomzodlar "Inson" ijtimoiy xizmatlar markaziga bevosita kelgan holda murojaat qiladilar (6-илова, 15-band).
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (4-band va muvofiq Nizomlar).
Kiyim-bosh xaridini kim nazorat qiladi?
"Inson" ijtimoiy xizmatlar markazi xodimlari monitoring doirasida bolaning kiyim-bosh bilan ta’minlanganlik darajasini o‘rganib boradilar (3-ilova).
To‘lovlar to‘xtatilishiga nima sabab bo‘lishi mumkin?
Bola 18 yoshga to‘lganda, patronat shartnomasi bekor qilinganda yoki bola ota-onasiga qaytarilgan taqdirda (6-ilova).
Mablag‘lar naqd beriladimi yoki kartagami?
To‘lovlar tutingan ota-onalarning bank kartasiga yoki hisobvarag‘iga naqd pulsiz shaklda o‘tkazib beriladi.
Ushbu moddiy yordamning maqsadi nima?
Bolalarni mavsumiy kiyim-bosh va poyabzal bilan ta’minlash xarajatlarini davlat tomonidan qoplab berish.
Yordam puli qaysi manba hisobidan beriladi?
2025-yildan boshlab Ijtimoiy himoya milliy agentligiga respublika budjetidan ajratilgan mablag‘lar hisobidan (2-band).
Kiyim-bosh uchun mablag‘lar kimga to‘lanadi?
Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni tarbiyaga (patronatga) olgan tutingan ota-onalarga (2-band).
Kiyim-kechak uchun mablag‘lar kimlarga to‘lanadi?
Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni tarbiyaga (patronatga) olgan tutingan ota-onalarga (2-band).
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori
Vasiylik tugatilgach, 18 yoshga to‘lgan yoshlarga yordam beriladimi?
Yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan yoshlar “Yoshlarga hamrohlik” dasturiga kiritiladi va 23 yoshga qadar ijtimoiy qo‘llab-quvvatlanadi (11-ilova).
Vasiylikni tugatish to‘g‘risidagi qarordan norozi bo‘lsa nima qilish kerak?
Manfaatdor shaxslar "Inson" markazining ushbu qarori yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda sudga shikoyat qilishlari mumkin (1-ilova, 7-band).
Vasiylik tugatilgach, bolaning mol-mulki nima bo‘ladi?
Vasiylik tugatilgan kundan boshlab bir ish kuni ichida mol-mulkni topshirish-qabul qilish dalolatnomasi tuziladi. Izoh: bola vasiylikka berilganida bolaning mulki - uning shaxsiy egaligidagi mulki bo‘lib qoladi, vasiyning emas (1-ilova, 6-band).
Vasiyni majburiy tartibda chetlatish mumkinmi?
Ha. Agar vasiy o‘z majburiyatlarini lozim darajada bajarmasa, vasiylikni o‘z manfaati yo‘lida ishlatsa yoki bolani nazoratsiz qoldirsa, "Inson" markazi vasiyni chetlatadi.
Vasiy o‘z vazifasidan qanday hollarda ozod etiladi?
Bola ota-onasiga qaytarilganda, bola farzandlikka berilganda yoki vasiy sog‘lig‘i tufayli o‘z majburiyatini bajara olmaganida (4-ilova).
Vasiylik qaysi hollarda o‘z-o‘zidan (avtomatik) tugatiladi?
Bola 18 yoshga (voyaga) yetganda (4-ilova, 34-band).
Vasiylikni tugatish haqida qaror qabul qilish muddati qancha?
Asoslantiruvchi hujjatlar taqdim etilgandan so‘ng, vasiylikni tugatish haqidagi qaror bir ish kuni davomida rasmiylashtiriladi (4-ilova).
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (1-ilova, 5-band va 4-ilova, 34-bandi).
Uy-joy berishni rad etish mumkinmi?
Faqatgina bolaning nomida yashash uchun yaroqli bo‘lgan xususiy mulki mavjudligi aniqlangan taqdirdagina navbatga qo‘yish rad etilishi mumkin.
Uy-joy berilgunga qadar yoshlar qayerda yashashi mumkin?
Uy-joy berilgunga qadar ular vaqtincha turar-joy (ijara) bilan ta’minlanishi yoki maxsus ijtimoiy turar-joylarga joylashtirilishi choralari ko‘riladi.
«Yoshlarga hamrohlik» dasturining bunga qanday aloqasi bor?
18 yoshga to‘lib, muassasa yoki oiladan chiqqan yoshlar 23 yoshga qadar ushbu dastur doirasida uy-joy bilan ta’minlanish, bandlik va ijtimoiy moslashuv bo‘yicha individual ko‘mak oladilar (11-ilova).
Uy-joy navbatini kim yuritadi?
2025-yil 1-fevraldan boshlab ushbu navbatlarni shakllantirish va yuritish to‘liq "Inson" ijtimoiy xizmatlar markazlari tomonidan "Yagona milliy ijtimoiy himoya" AT orqali amalga oshiriladi.
Bolaga tegishli mavjud uy-joy qanday saqlanadi?
Agar bolaning nomida uy bo‘lsa, u muassasaga yoki tutingan oilaga berilgan taqdirda ham, vasiylik organi uyni bolaning nomida saqlab qolish va begonalashtirmaslik choralarini ko‘radi (1-ilova, 6-band).
Kimlar uy-joy bilan ta’minlanish huquqiga ega?
O‘z nomida uy-joyi bo‘lmagan, ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan va vasiylik organi hisobida turgan, 18 yoshga to‘lgan yetim bolalar (1-ilova, 6-band).
Uy-joyga muhtojlikni aniqlash va navbatga qo‘yish muddati qancha?
Bolaning ijtimoiy maqomi (yetim yoki qaramog‘siz) belgilangan kundan boshlab, uning uy-joyga muhtojligini tekshirish va hisobga olish bir ish kuni davomida "Ijtimoiy himoya" AT orqali amalga oshiriladi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori hamda Prezidentning PF-185-son Farmoni.
Vasiylik belgilash bepulmi?
Ha, vasiylik yoki homiylikni belgilash bo‘yicha davlat xizmati mutlaqo bepul ko‘rsatiladi (Qaror, 85-band).
Dastlabki (vaqtinchalik) vasiylik nima?
Bolaning hayotiga xavf tug‘ilganda yoki shoshilinch vaziyatlarda, barcha hujjatlar yig‘ilgunga qadar, bir ish kuni ichida bola vaqtincha vasiyga topshirilishi mumkin (4-ilova).
Vasiylik belgilashda bolaning fikri inobatga olinadimi?
Ha, 10 yoshga to‘lgan bolaga vasiy yoki homiy tayinlashda uning roziligi majburiy hisoblanadi.
Kimlar vasiy yoki homiy bo‘lishi mumkin?
Faqat voyaga yetgan, muomalaga layoqatli, sog‘lig‘i joyida bo‘lgan va sudlanmagan shaxslar. Birinchi navbatda bolaning yaqin qarindoshlariga ustunlik beriladi (1-ilova, 6-band).
Vasiy/homiy tayinlash haqidagi qarorni kim qabul qiladi?
2025-yil 1-fevraldan boshlab barcha qarorlar tuman (shahar) "Inson" ijtimoiy xizmatlar markazlari tomonidan qabul qilinadi (Hokimliklar vakolati tugatilgan).
Vasiylik va homiylikning farqi nimada?
Vasiylik — 14 yoshga to‘lmagan bolalarga, homiylik esa — 14 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan voyaga yetmaganlarga nisbatan belgilanadi.
Vasiylik yoki homiylikni belgilash muddati qancha?
Bola ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lganligi aniqlangan kundan boshlab, unga vasiy tayinlash masalasi uzog‘i bilan bir oy davomida (shoshilinch holatda dastlabki vasiylik 3 kunda) yoki o‘rganish natijasida ko‘rib chiqiladi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (4-ilova).
Yolg‘iz shaxslar (nikohda bo‘lmaganlar) farzandlikka olishi mumkinmi?
Ha, qonunchilik talablariga javob beradigan (sog‘lig‘i, daromadi, uy-joyi joyida bo‘lgan) yolg‘iz shaxslar ham farzandlikka olish huquqiga ega.
Farzandlikka olingan boladan xabar olib turiladimi?
Ha, vasiylik organi farzandlikka olingan bolaning yashash va tarbiyalanish sharoitlarini muntazam ravishda monitoring qilib boradi (3-ilova).
Bolaning ismi va familiyasini o‘zgartirish mumkinmi?
Ha, farzandlikka oluvchilarning iltimosiga ko‘ra bolaga ularning familiyasi berilishi va ismi o‘zgartirilishi sud qarori bilan belgilanadi.
Farzandlikka olish siri qanday saqlanadi?
Farzandlikka olish siri qonun bilan himoyalangan. "Inson" markazi va sud xodimlari bu sirni oshkor qilganlik uchun jinoiy javobgarlikka tortiladi (1-ilova, 6-band).
Farzandlikka oluvchilar va bola o‘rtasidagi yosh farqi qancha bo‘lishi kerak?
Farzandlikka oluvchilar va farzandlikka olinayotganlar o‘rtasidagi yosh farqi 15 yoshdan kam bo‘lmasligi shart (Oila kodeksi talabi).
Kursda o‘qish majburiymi?
Ha, farzandlikka oluvchilar Agentlik huzuridagi markazda tayyorlov kursini o‘tagan bo‘lishi va sertifikatga ega bo‘lishi shart (7-ilova).
Farzandlikka olish haqida yakuniy qarorni kim chiqaradi?
Farzandlikka olish faqat fuqarolik ishlari bo‘yicha sud tomonidan hal qilinadi. "Inson" markazi esa sudga asoslantirilgan xulosa beradi.
Farzandlikka olish uchun ariza necha kunda ko‘rib chiqiladi?
Nomzod ariza bergach, uning sharoitlarini o‘rganish va nomzod sifatida hisobga olish haqidagi xulosa bir ish kuni davomida rasmiylashtiriladi (3-ilova, 6-band).
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (5-ilova) va Oila kodeksi.
Patronat farzandlikka olishdan nimasi bilan farq qiladi?
Patronatda bola bilan ota-ona o‘rtasida huquqiy (merosxo‘rlik) aloqalar o‘rnatilmaydi, bu tarbiya uchun shartnomaviy kelishuv hisoblanadi.
Kursda o‘qish majburiymi?
Ha, patronatga olishdan oldin nomzodlar albatta tayyorlov kursini tugatgan bo‘lishi va sertifikatga ega bo‘lishi shart (7-ilova).
Patronat shartnomasi kim bilan tuziladi?
"Inson" markazi va bolani tarbiyaga olgan shaxslar (tutingan ota-onalar) o‘rtasida tuziladi (4-band).
Tutingan ota-onalarga haq to‘lanadimi?
Ha. Bolani tarbiyalaganlik uchun tutingan ota-onalarga har oylik to‘lovlar va bolaning kiyim-bosh/poyabzal xarajatlari qoplanadi (2-band).
Patronat uchun qayerga murojaat qilinadi?
Tuman (shahar) "Inson" ijtimoiy xizmatlar markaziga yoki YIDXP (my.gov.uz) orqali onlayn (3-band).
Patronatga olish muddati qancha?
Arizani o‘rganish va nomzodlar reyestriga kiritish bir ish kuni davomida (hujjatlar to‘liq bo‘lsa) rasmiylashtiriladi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (6-ilova).
Patronat o‘zi nima?
Bu yetim yoki ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolani shartnoma asosida tutingan (foster) oilaga tarbiyaga berish shaklidir.
Kiyim-bosh uchun alohida ariza berish kerakmi?
Yo‘q, bolani patronatga olish haqidagi shartnoma va "Inson" markazi qarori ushbu to‘lovlarni avtomatik tayinlash uchun asos bo‘ladi.
To‘lovlar qachon to‘xtatiladi?
Bola 18 yoshga to‘lganda, patronat shartnomasi bekor qilinganda yoki bola ota-onasiga qaytarilganda (6-ilova).
Xarajatlar qanday nazorat qilinadi?
"Inson" ijtimoiy xizmatlar markazi ijtimoiy xodimi monitoring davomida bolaning mavsumiy kiyim-bosh va poyabzal bilan ta’minlanganligini doimiy tekshirib boradi (3-ilova).
Yordam qanday shaklda taqdim etiladi?
Bu yiliga bir marotaba pul to‘lovi shaklida bo‘lib, tutingan ota-onalarning bank kartasiga yoki hisobvarag‘iga o‘tkazib beriladi.
Mablag‘lar qaysi manba hisobidan ajratiladi?
2025-yildan boshlab Ijtimoiy himoya milliy agentligiga respublika budjetidan ajratilgan mablag‘lar hisobidan qoplanadi (2-band).
Yordam puli kimga to‘lanadi?
Yetim bolalar va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalarni oilaga tarbiyaga (patronat) olgan tutingan ota-onalarga beriladi (2-band).
Moddiy yordamni tayinlash muddati qancha?
Tutingan ota-onalar bilan shartnoma tuzilganidan so‘ng, kiyim-bosh xarajatlarini qoplash bo‘yicha qaror bir ish kuni davomida rasmiylashtiriladi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (2-band).
Rasmiylashtirish uchun haq to‘lanadimi?
Yo‘q, vasiylik va homiylikni rasmiylashtirish bo‘yicha barcha davlat xizmatlari bepul ko‘rsatiladi.
Bolaning fikri so‘raladimi?
Ha, 10 yoshga to‘lgan bolaga vasiy yoki homiy tayinlashda uning roziligi majburiy hisoblanadi (1-ilova).
Vasiylikni rasmiylashtirishda ustunlik kimga beriladi?
Birinchi navbatda bolaning yaqin qarindoshlariga (bobo, buvi, aka-uka, opa-singil, amaki, amma, tog‘a, xola) ustunlik beriladi (1-ilova, 6-band).
Vasiy/homiy bo‘lish uchun qanday hujjatlar kerak?
Ariza, sog‘lig‘i haqida xulosa va (agar farzandlikka olish bo‘lsa) tayyorlov kursi sertifikati. Qolgan ma'lumotlar (sudlanganlik, daromad, uy-joy) tizimdan avtomatik olinadi.
Qaysi organ vasiylikni rasmiylashtiradi?
2025-yil 1-fevraldan tuman (shahar) hokimliklari vakolati tugatilib, vasiylikni rasmiylashtirish "Inson" ijtimoiy xizmatlar markazlari qarori bilan amalga oshiriladi.
Ariza qayerga va qanday topshiriladi?
Nomzodlar "Inson" markazlariga bevosita kelgan holda yoki YIDXP (my.gov.uz) orqali onlayn murojaat qiladilar (3-band).
Vasiylikni rasmiylashtirish muddati qancha?
Shoshilinch hollarda (dastlabki vasiylik) hujjatlar bir ish kuni davomida rasmiylashtiriladi. Umumiy o‘rganish va vasiy tayinlash jarayoni tizim orqali tezkor amalga oshiriladi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (4-ilova).
To‘lovlar qachon to‘xtatiladi?
Bola voyaga yetganda (18 yosh), OBU tugatilganda yoki bola ota-onasiga qaytarilgan taqdirda.
Xarajatlar qanday nazorat qilinadi?
"Inson" ijtimoiy xizmatlar markazi monitoring doirasida mablag‘larning maqsadli sarflanishini va bolalarning ta’minot darajasini tekshirib boradi.
Mablag‘lar qayerga tushadi?
Mablag‘lar OBU tashkil etgan ota-onalarning bank kartasiga yoki shaxsiy hisobvarag‘iga har oyda o‘tkazib beriladi.
OBU ota-onalariga ish haqi ham beriladimi?
Ha, OBUni tashkil etgan ota-onalarga bolalarni tarbiyalaganliklari uchun qonunchilikda belgilangan miqdorda ish haqi (mehnat haqi) ham to‘lanadi.
Mablag‘lar qaysi manba hisobidan to‘lanadi?
2025-yildan boshlab Ijtimoiy himoya milliy agentligiga respublika budjetidan ajratilgan mablag‘lar hisobidan (2-band).
Yashash xarajatlari nimalarni o‘z ichiga oladi?
Bolalarning oziq-ovqati, kiyim-boshi, poyabzali, yumshoq anjomlari va shaxsiy gigiyena vositalari uchun sarflanadigan mablag‘larni (2-band).
Nafaqa (mablag‘) necha kunda tayinlanadi?
OBU tashkil etish haqida Agentlik hududiy boshqarmasi qarori chiqqandan so‘ng, to‘lovlarni rasmiylashtirish bir ish kuni davomida amalga oshiriladi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (2-band va OBU to‘gʻrisidagi nizom).
Kiyim-kechak uchun alohida cheklar (hisobot) topshiriladimi?
Yo‘q, mablag‘lar oylik nafaqa shaklida beriladi, biroq ijtimoiy xodim monitoring davomida bolaning ta'minotini tekshirib boradi (3-ilova).
To‘lovlar qachon to‘xtatiladi?
Bola 18 yoshga to‘lganda, patronat shartnomasi bekor qilinganda yoki bola ota-onasiga qaytarilgan taqdirda (6-ilova).
Nafaqa miqdori qanday belgilanadi?
Bolalarni oilaga tarbiyaga olgan (patronat) tutingan ota-onalarga:
• Har bir tutingan bolaning parvarishi va ta’minoti xarajatlari uchun har oyda mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 1,5 baravari miqdorida;
• Tutingan bolalarga kiyim-bosh va poyabzal xarid qilish uchun yilda bir marotaba mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 3 baravari miqdorida mablag‘lar to‘lanadi;
To‘lovlar qanday shaklda amalga oshiriladi?
Tutingan ota-onalarning bank kartasiga yoki shaxsiy hisobvarag‘iga har oyda pul o‘tkazish yo‘li bilan.
Mablag‘lar kimning hisobidan to‘lanadi?
2025-yildan boshlab Ijtimoiy himoya milliy agentligiga respublika budjetidan ajratilgan mablag‘lar hisobidan (2-band).
To‘lovlar tarkibiga nimalar kiradi?
1. Bolaning parvarishi (oziq-ovqat va boshqa ta'minot) uchun har oylik to‘lov;
2. Bolani kiyim-bosh va poyabzal bilan ta’minlash xarajatlari (2-band).
Nafaqa (to‘lovlar) necha kunda tayinlanadi?
Bolani patronatga (tutingan oilaga) berish haqida shartnoma tuzilganidan so‘ng, to‘lovlarni rasmiylashtirish bir ish kuni davomida amalga oshiriladi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (2-band).
Ro‘yxatga kirgandan keyin nima bo‘ladi?
Nomzodga "Ijtimoiy himoya" AT orqali muqobil joylashtirishga muhtoj bolalar haqidagi ma’lumotlar taqdim etiladi va tanlov jarayoni boshlanadi.
Ro‘yxatga kirish rad etilishi mumkinmi?
Ha, agar nomzodda tibbiy qarshi ko‘rsatmalar bo‘lsa, uy sharoiti talabga javob bermasa yoki skoring baholashdan o‘ta olmasa.
Nega tayyorlov kursi sertifikati majburiy?
Nomzodning bolani tarbiyalashga psixologik va huquqiy tayyorligini tasdiqlash uchun. Busiz nomzodlar reyestriga kirish imkonsiz (7-ilova).
Tizim qaysi ma’lumotlarni avtomatik aniqlaydi?
Sudlanganlik, nikoh holati, uy-joyga egalik va to‘lov qobiliyati (skoring) haqidagi ma’lumotlar tizimdan avtomatik olinadi (3-band "v" kichik bandi).
Рўйхатга кириш учун қандай ҳужжатлар талаб этилади?
1. Ариза;
2. Тиббий хулоса (ВРК);
3. Тайёрлов курсини тугатганлик сертификати (фарзандликка ва тутинган оила учун) (3-банд).
Ariza qayerga va qanday topshiriladi?
Nomzodlar "Inson" ijtimoiy xizmatlar markaziga bevosita yoki YIDXP (my.gov.uz) orqali onlayn murojaat qiladilar (3-band).
Nomzod sifatida ro‘yxatga olish muddati qancha?
Ariza topshirilib, barcha tekshiruvlar yakunlangach, nomzod sifatida hisobga olish haqidagi qaror bir ish kuni davomida rasmiylashtiriladi (3-ilova, 6-band).
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (3-ilova).
Bolaning uyi u voyaga yetguncha sotilishi mumkinmi?
Faqat istisno holatlarda, agar bu bolaning hayoti va sog‘lig‘ini saqlash uchun o‘ta zarur bo‘lsa va vasiylik organining ijobiy xulosasi mavjud bo‘lsa.
Xulosa qanday shaklda yuboriladi?
2025-yil 1-fevraldan boshlab barcha xulosalar notarial idoralarga "Elektron hukumat" tizimi orqali raqamli shaklda, bir ish kuni ichida yuboriladi.
Bolaning mulki qayerda hisobga olinadi?
Bola aniqlangan zahoti uning barcha davlat ro‘yxatidan o‘tadigan mol-mulki "Ijtimoiy himoya" ATda elektron shaklda hisobga olinadi (2-ilova, 21-band).
Vasiylik organining bu boradagi vakolati qanday?
"Inson" markazi bolaning mulkini but saqlash choralarini ko‘radi va notarial idoralarda uning mulkiy manfaatlarini muhofaza qilishda ishtirok etadi (1-ilova, 6-band).
Xulosa nima maqsadda beriladi?
Bolaning nomidagi ko‘char va ko‘chmas mulklarni sotish, hadya qilish yoki almashtirish kabi notarial bitimlarni amalga oshirishda bolaning manfaatlari buzilmasligini tasdiqlash uchun.
Xulosa berish muddati qancha?
Notarial idora so‘rovi kelib tushgan kundan boshlab, bolaning mulkiy manfaatlarini o‘rganish va xulosa taqdim etish bir ish kuni davomida rasmiylashtiriladi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (1-ilova, 6-band "j" kichik bandi).
Har bir xarajat uchun alohida ruxsatnoma kerakmi?
Odatda, muayyan muddatga (masalan, bir yilga) bolaning kundalik ehtiyojlari uchun oylik to‘lovlarni olishga umumiy ruxsatnoma beriladi. Yirik xaridlar uchun esa alohida ruxsatnoma talab etilishi mumkin.
Ruxsatnomasiz pullarni ishlatishning oqibati nima?
Agar vasiy mablag‘larni bolaning manfaatlariga zid sarf ko‘rsa, vasiylik organi ruxsatnoma berishni rad etadi va vasiyni vazifasidan ozod etish masalasini ko‘radi (1-ilova).
Ruxsatnoma qanday shaklda beriladi?
2025-yil 1-fevraldan boshlab ruxsatnoma qog‘oz ko‘rinishida emas, balki "Ijtimoiy himoya" AT orqali raqamli shaklda shakllantiriladi va banklarga yuboriladi.
Ruxsatnoma olish uchun qayerga murojaat qilinadi?
Tuman (shahar) "Inson" ijtimoiy xizmatlar markaziga yoki YIDXP (my.gov.uz) orqali onlayn murojaat qilinadi.
Nega vasiy bu pullarni o‘z xohishicha ishlata olmaydi?
Bolaning mulkiy huquqlarini himoya qilish uchun. Vasiy pullarni faqat bolaning ta’minoti, ta’limi va sog‘lig‘i uchun sarflashga majbur (4-ilova).
Ijtimoiy to‘lovlar deganda nimalar tushuniladi?
Bolaga tayinlangan pensiya, nafaqa, aliment hamda uning mulkidan keladigan daromadlar (masalan, ijara haqining bolaga tegishli qismi).
Ruxsatnoma berish muddati qancha?
Vasiy yoki homiy murojaat qilganidan so‘ng, bolaning ehtiyojlari o‘rganilib, ruxsatnoma bir ish kuni davomida elektron shaklda rasmiylashtiriladi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (1-ilova, 6-band "d" kichik bandi).
Xizmat uchun haq to‘lanadimi?
"Inson" markazi tomonidan emansipatsiya bo‘yicha qaror chiqarish va xulosa berish xizmati bepul amalga oshiriladi.
Nikohga kirganlar ham emansipatsiya qilinadimi?
Qonunga ko‘ra, 18 yoshga to‘lmasdan qonuniy nikohga kirgan shaxslar nikoh qayd etilgan vaqtdan boshlab avtomatik ravishda to‘la muomalaga layoqatli hisoblanadi.
Emansipatsiya qilingan shaxsning majburiyatlari o‘zgaradimi?
Ha, u o‘zining majburiyatlari (masalan, yetkazilgan zarar yoki qarzlar) bo‘yicha mustaqil javobgar bo‘ladi. Ota-onalar endi uning harakatlari uchun javob bermaydi.
Agar ota-ona emansipatsiyaga rozi bo‘lmasa-chi?
Ota-ona yoki vasiylar roziligi bo‘lmagan taqdirda, voyaga yetmagan shaxsni to‘la muomalaga layoqatli deb e’lon qilish faqat sud tartibida amalga oshiriladi.
Qaror qabul qilish uchun qayerga murojaat qilinadi?
Tuman (shahar) "Inson" ijtimoiy xizmatlar markaziga yoki YIDXP (my.gov.uz) orqali onlayn murojaat qilinadi.
Ariza qancha muddatda ko‘rib chiqiladi?
Ota-onalarning roziligi bo‘lgan taqdirda, vasiylik organi (Inson markazi) qarori bir ish kuni davomida rasmiylashtiriladi.
Emansipatsiya uchun asosiy talablar nima?
Shaxs mehnat shartnomasi bo‘yicha ishlayotgan bo‘lishi yoki ota-onasi (vasiysi) roziligi bilan tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanayotgan bo‘lishi shart.
Necha yoshdan emansipatsiya qilish mumkin?
Emansipatsiya 16 yoshga to‘lgan voyaga yetmagan shaxslarga nisbatan qo‘llaniladi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
VMQ-893 (1-ilova, 6-band "v" kichik bandi) hamda O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 28-moddasi.
Emansipatsiya nima va u nima beradi?
Bu 18 yoshga to‘lmagan shaxsning voyaga yetganlar kabi barcha fuqarolik huquq va majburiyatlariga (shartnoma tuzish, mulkni tasarruf etish va h.k.) ega bo‘lishidir.
Ushbu yordam uchun to‘lov qilinadimi?
Yo‘q, vasiylik organining sudlardagi ishtiroki va xulosa berishi bepul davlat xizmati hisoblanadi.
«Inson» markazi sudga da’vo arizasi kirita oladimi?
Ha, agar bolaning hayoti va sog‘lig‘iga xavf tug‘ilsa, markaz o‘z tashabbusi bilan ota-onalik huquqini cheklash yoki bolani oiladan olish bo‘yicha sudga murojaat qiladi.
Bolaning fikri sudda inobatga olinadimi?
Ha, ijtimoiy xodim 10 yoshga to‘lgan bolaning fikrini alohida o‘rganadi va uni sudga yetkazadi (1-ilova, 6-band).
Ijtimoiy xodim sudga qanday ma’lumotlarni taqdim etadi?
Bolaning yashash sharoiti, oiladagi muhit, bolaning ota-onasiga bo‘lgan munosabati va bolaning o‘z fikri haqidagi elektron o‘rganish dalolatnomasini.
Qaysi turdagi sud ishlarida ijtimoiy xodim ishtirok etishi shart?
Bolaning yashash joyini belgilash, ota-onalik huquqidan mahrum qilish (yoki tiklash), farzandlikka olish va bolani tortib olish bilan bog‘liq barcha ishlarda.
Sudga xulosa taqdim etish muddati qancha?
Sud so‘rovi kelib tushganidan so‘ng, ijtimoiy xodim vaziyatni o‘rganib, bir ish kuni davomida asoslantirilgan xulosani tayyorlaydi va sudga taqdim etadi.
Ijtimoiy xodim sudda qanday maqomda qatnashadi?
"Inson" ijtimoiy xizmatlar markazi xodimi vasiylik va homiylik organi vakili sifatida bolaning manfaatlarini himoya qilish uchun ishtirok etadi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 27-dekabrdagi 893-son qarori (1-ilova, 6-band "z" kichik bandi).
Rad javobi ustidan shikoyat qilsa bo‘ladimi?
Ha, "Inson" markazining xulosasidan norozi bo‘lgan tomonlar qonunchilikda belgilangan tartibda sudga murojaat qilishlari mumkin.
Vasiylik organi xulosa berishni rad etishi mumkinmi?
Ha, agar familiyani o‘zgartirish bolaning manfaatlariga zid bo‘lsa (masalan, meros huquqiga ta'sir qilsa), rad javobi beriladi.
Murojaatni onlayn yuborsa bo‘ladimi?
Ha, arizani YIDXP (my.gov.uz) orqali yuborish mumkin, xulosa ham elektron shaklda FXDYOga yuboriladi.
Xizmat uchun to‘lov bormi?
Yo‘q, "Inson" markazi tomonidan FXDYOga xulosa berish mutlaqo bepul amalga oshiriladi.
Ota-onasi noma’lum bolalarga qanday ism beriladi?
Bunday hollarda ism, familiya va ota ismi "Inson" markazining FXDYOga yuborgan xulosasi asosida beriladi (2-ilova).
Bolaning roziligi necha yoshdan so‘raladi?
10 yoshga to‘lgan bolaning familiyasini o‘zgartirish uchun uning roziligi majburiy hisoblanadi.
Qaysi hollarda vasiylik organi xulosasi shart?
Ota-onalar bolaning ismi bo‘yicha kelisha olmasa yoki 18 yoshga to‘lmagan bolaning familiyasini o‘zgartirish talab etilsa.
Xulosa berish muddati qancha?
Murojaat tushgan kundan boshlab bir ish kuni davomida elektron shaklda rasmiylashtiriladi.
Xizmatning huquqiy asosi qaysi hujjat?
VMQ-893 (1-ilova, 6-band "i" kichik bandi) hamda O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksi.
Ushbu xizmatning asosiy maqsadi nima?
Bolaning ismi yoki familiyasini o‘zgartirishda uning huquqlari va manfaatlari buzilmasligini vasiylik organi (Inson markazi) tomonidan tasdiqlash.
Mulkni noqonuniy tasarruf etishning oqibati nima?
Agar vasiy yoki uchinchi shaxslar bolaning mulkiga zarar yetkazsa, "Inson" markazi bolaning manfaatini himoya qilib, sudga da’vo arizasi kiritadi.
Xizmat uchun haq to‘lanadimi?
Yo‘q, vasiylik organi tomonidan bolaning mulkini hisobga olish va nazorat qilish xizmati bepul.
Bola voyaga yetgach (18 yosh), mulk nima bo‘ladi?
Vasiylik tugatilgach, barcha mol-mulkni tasarruf etish huquqi bir ish kuni ichida to‘liq bolaning o‘ziga qaytariladi (dalolatnoma asosida).
Hisobga olingan mulklar monitoring qilinadimi?
Ha, ijtimoiy xodim har yili kamida bir marta bolaning mulki but saqlanayotganini tekshiradi va natijasini "Ijtimoiy himoya" ATga kiritadi.
Mulkni tasarruf etishda notariusning roli nima?
Notarius bolaga tegishli mulk bo‘yicha bitimni faqat "Inson" markazining tizim orqali yuborgan bir ish kuni ichidagi ijobiy xulosasi mavjud bo‘lgandagina tasdiqlaydi.
Qanday holda mulkni sotishga ruxsat beriladi?
Faqatgina bolaning manfaatlariga xizmat qilsa (masalan, bolaning davolanishi uchun zarur bo‘lsa yoki kichik uyni sotib, uning nomiga kattaroq uy olinganda).
Vasiy bolaning mulkini (masalan, uyini) sota oladimi?
Yo‘q, vasiy bolaning mulkini o‘z xohishicha sota olmaydi. Har qanday bitim uchun "Inson" markazining yozma ruxsati (xulosasi) talab etiladi.
Bolaning mulki haqidagi ma’lumotlar qayerdan olinadi?
"Inson" markazi ijtimoiy xodimi Kadastr, YHXBB (GAI), banklar va boshqa idoralarning bazalari orqali avtomatik ravishda ma’lumotlarni oladi (2-ilova, 21-band).
Mol-mulkni hisobga olish muddati qancha?
Bola ijtimoiy himoyaga muhtoj (yetim yoki qaramog‘siz) deb aniqlangan kundan boshlab bir ish kuni davomida uning barcha mulklari tizimda hisobga olinadi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi VMQ-893 (1-ilova, 6-band "j" va "l" kichik bandlari).
«Ona uyi»dan chiqqandan keyin yordam davom etadimi?
Ha, ayol markazdan chiqqach, "Inson" markazi uning bandligini va ijtimoiy holatini monitoring qilishda davom etadi.
Ayolning shaxsi sir saqlanadimi?
Ha, "Ona uyi"ga joylashtirilgan ayol va bolaning shaxsiy ma’lumotlari sir saqlanishi kafolatlanadi.
Xizmat uchun haq to‘lanadimi?
Yo‘q, "Ona uyi" xizmatlari davlat tomonidan bepul ko‘rsatiladi (Qaror, 2-band).
«Ona uyi»da qanday yordam ko‘rsatiladi?
Turar-joy, oziq-ovqat, tibbiy yordam, psixologik ko‘mak va onaga kasb-hunar o‘rgatish orqali uni jamiyatga integratsiya qilish.
«Ona uyi»da qancha muddat yashash mumkin?
Ayol va bolaning ijtimoiy holati yaxshilangunga qadar (odatda 6 oydan 1 yilgacha), biroq bu muddat individual rivojlanish rejasi asosida belgilanadi.
Joylashtirish uchun qayerga murojaat qilish kerak?
Tuman (shahar) "Inson" ijtimoiy xizmatlar markaziga yoki onlayn ravishda YIDXP orqali murojaat qilinadi.
Kimlar «Ona uyi»ga joylashtirilishi mumkin?
Qiyin ijtimoiy vaziyatdagi homilador ayollar va 3 yoshgacha farzandi bor, yashash joyi bo‘lmagan yoki oilaviy tazyiqqa uchragan onalar.
Joylashtirish haqida qaror necha kunda qabul qilinadi?
Ayol yoki uning yaqinlari murojaat qilganidan so‘ng, vaziyat o‘rganilib, bir ish kuni davomida yo‘llanma berish masalasi hal qilinadi.
Ushbu xizmatning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi VMQ-893 (1-ilova, 6-band "b" kichik bandi).
«Ona uyi» o‘zi nima va uning maqsadi nima?
Bu og‘ir ijtimoiy ahvoldagi ayollarni va ularning go‘daklarini birgalikda saqlash orqali bolaning yetim qolishining oldini olishga qaratilgan markazdir.
