Tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlanganlar
Xizmatni ko‘rsatishning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-iyundagi 354-son qarori bilan tasdiqlangan Ma’muriy reglament.
Xizmatni ko‘rsatish qaysi hollarda rad etiladi?
• Jablangan xotin-qizlar xizmatdan foydalanishga rozilik bildirmaganda yoki himoya orderi olishni rad etganda;
• Tibbiy ko‘rikda markazda qolishga to‘sqinlik qiluvchi o‘tkir yuqumli, og‘ir ruhiy yoki faol bosqichdagi sil kasalliklari aniqlanganda (bunda shaxs avval shifoxonaga joylashtiriladi).
Xizmat qayerda va qanday shaklda ko‘rsatiladi?
• Kunduzgii qatnov shaklida: "Inson" markazlarida qisqa va uzoq muddatli psixologik hamda huquqiy yordam ko‘rsatiladi.
• Statsionar (boshpana) shaklida: Reabilitatsiya markazlarida (shelterlarda) 6 oygacha bepul yashash joyi, oziq-ovqat, kiyim-kechak va zarur xizmatlar taqdim etiladi.
Xizmatni ko‘rsatish muddati qancha?
• Zudlik bilan (1 ish kuni ichida): Holat dastlabki baholashdan o‘tkazilib, jabrlanuvchi "Birlamchi ko‘mak xonasi"ga joylashtiriladi va himoya orderi beriladi.
• 5 ish kuni ichida: Reabilitatsiya markaziga (shelterga) joylashtirilganda, mutaxassislar tomonidan yakka tartibdagi uzoq muddatli yordam dasturi tuziladi.
Qanday hujjatlar va ma’lumotlar talab etiladi?
Ariza berishda quyidagi ma’lumotlar kiritiladi:
• Xizmatdan foydalanuvchining familiyasi, ismi va otasining ismi;
• Tug‘ilgan yili, sanasi va manzili.
Eslatma: Shifoxonaga yoki reabilitatsiya markaziga joylashish uchun hech qanday qo‘shimcha qog‘oz yoki spravkalar talab etilmaydi.
Xizmatdan kimlar foydalanishi mumkin? (Arizachilar)
• Tazyiq va zo‘ravonlikka uchragan, o‘z joniga suiqasd qilgan yoki shunga moyilligi bo‘lgan xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlari;
• Zo‘ravonlik holatiga guvoh bo‘lgan har qanday jismoniy va yuridik shaxslar (uchinchi shaxslar).
Xizmatdan qanday foydalanish mumkin?
• O‘z hududingizdagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga yoki mahallangizdagi ijtimoiy xodimga murojaat qilish orqali;
• Ichki ishlar organlarining "102" raqamiga qo‘ng‘iroq qilish yoki hududiy profilaktika inspektoriga uchrashish orqali;
• 1146 (“Ishonch telefoni”) yoki 112 raqamlariga bog‘lanish orqali.
Xizmatni ko‘rsatishning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-iyundagi 354-son qarori bilan tasdiqlangan Ma’muriy reglamentning 9-bandi “d” kichik bandi va 30-bandi.
Xizmatni ko‘rsatishning muddati qancha?
Bir ish kuni ichida murojaat o‘rganilib, dastlabki baholash o‘tkaziladi va hujjatlarni tiklash bo‘yicha yakka tartibdagi ijtimoiy reabilitatsiya dasturiga tegishli choralar kiritiladi.
Hujjatlar tiklangunga qadar bolalarning bog‘cha yoki maktabga borishi to‘xtab qoladimi?
Yo‘q, to‘xtamaydi. Hujjatlar tiklangunga qadar ham vakolatli organlarning yo‘llanmasi yoki dalolatnomasi asosida voyaga yetmagan farzandlar yaqin atrofdagi maktab yoki bog‘chaga vaqtinchalik majburiy joylashtiriladi.
Agar hujjatlar boshqa tuman yoki viloyatdan olingan bo‘lsa, ayol o‘sha yerga borishi shartmi?
Yo‘q, shart emas. “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimining FHDYO va IIB bazalari bilan integratsiyasi tufayli markaz xodimlari kerakli ma’lumotlarni elektron so‘rov orqali o‘zi turgan joydan turib oladi.
Xizmat doirasida qanday amaliy yordam ko‘rsatiladi?
• Markazning huquqshunoslari va ijtimoiy xodimlari tegishli davlat idoralariga (DXM, FHDYo, IIB) so‘rovnomalar tayyorlaydi va hujjatlarni rasmiylashtirish jarayonida ayolga hamrohlik qiladi.
• Agar ayol boshpanada (shelterda) yashayotgan bo‘lsa, hujjatlarni shelterning o‘ziga olib kelib topshirishga ko‘maklashiladi.
Qanday hujjatlar va ma’lumotlar talab etiladi?
Arizachi markazga murojaat qilganda quyidagi ma’lumotlarni taqdim etadi:
• Xizmatdan foydalanuvchining familiyasi, ismi va otasining ismi;
• Tug‘ilgan yili, sanasi va manzili.
Eslatma: Agar shaxsiy hujjatlar zo‘ravonlik sodir etgan shaxs tomonidan olib qo‘yilgan yoki yo‘qotilgan bo‘lsa, ularni qayta tiklash uchun fuqarodan hech qanday qo‘shimcha qog‘ozbozlik yoki ma’lumotnoma (spravka) talab etilmaydi.
Xizmatdan kimlar foydalanishi mumkin? (Jismoniy shaxslar)
Tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan, o‘z joniga suiqasd qilgan yoki shunga moyilligi bo‘lgan xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlari.
Xizmatdan qanday foydalanish mumkin?
• O‘z hududingizdagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga murojaat qilish orqali;
• O‘z mahallangizda faoliyat ko‘rsatuvchi ijtimoiy xodimga murojaat qilish orqali.
Xizmatni ko‘rsatishning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-iyundagi 354-son qarori (Qarorning 5-bandi, Ma’muriy reglamentning 9-bandi “j” kichik bandi va 30-bandi).
Xizmatni ko‘rsatishning muddati qancha?
Bir ish kuni ichida ariza va istak o‘rganilib, dastlabki baholash natijalariga ko‘ra yakka tartibdagi ijtimoiy reabilitatsiya dasturi doirasida yo‘llanma rasmiylashtiriladi.
Xizmat qanday shakllarda ko‘rsatiladi?
• Kunduzgi qatnov shaklida: Uyda yashab, markaz yo‘llanmasi bilan borib o‘qish orqali;
• Statsionar shaklda: Reabilitatsiya markazida (shelterda) vaqtincha yashash davrida o‘qishga yo‘naltirilish orqali.
Ayol kishi o‘qiyotgan vaqtda uning farzandlariga kim qaraydi?
Eng muhim qulaylik: Xotin-qizlar kasbga o‘qiyotgan yoki ish bilan ta’minlanayotgan davrda, ularning voyaga yetmagan farzandlariga qarab turish uchun maxsus qo‘shimcha tarbiyachi ajratiladi va birkitiladi.
Ayollar qayerga va qanday kasblarga o‘qitiladi?
Xizmat doirasida xotin-qizlarni hududlardagi Monomarkazlar va kasb-hunarga o‘qitish markazlariga davlat liniyasi orqali bepul o‘qishga yo‘llanma beriladi.
Xizmatdan kimlar foydalanishi mumkin? (Jismoniy shaxslar)
Tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan, o‘z joniga suiqasd qilgan yoki shunga moyilligi bo‘lgan hamda kasb-hunar o‘rganish istagini bildirgan xotin-qizlar.
Xizmatdan qanday foydalanish mumkin?
• O‘z hududingizdagi “Inson” ijtimoiy xizmatlar markaziga murojaat qilish orqali;
• O‘z mahallangizda faoliyat ko‘rsatuvchi ijtimoiy xodimga murojaat qilish orqali;
• Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish hududiy markazlari (shelterlar) orqali.
Xizmatni ko‘rsatishning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-iyundagi 354-son qarori bilan tasdiqlangan Ma’muriy reglamentning 4-bob, 30-bandi.
Xizmatni ko‘rsatishning muddati qancha?
Ayol va uning farzandlari hududiy markazga kelgan kundan boshlab, 5 ish kuni ichida tuziladigan yakka tartibdagi ijtimoiy reabilitatsiya dasturi doirasida zudlik bilan tashkil etiladi.
Bolalarning hujjatlari yo‘q bo‘lsa ham maktab yoki bog‘chaga qabul qilinadimi?
Ha, qabul qilinadi. Hujjatlar tiklanayotgan davrda ham vakolatli organlarning (Inson markazi yoki profilaktika inspektori) yo‘llanmasi va dalolatnomasi asosida bolalarning ta’lim olish huquqi to‘xtatilmaydi.
Bolalarning ta’lim muassasasiga borib-kelishi va xavfsizligi qanday ta’minlanadi?
Muhim qoida: Bolalar bog‘cha yoki maktabga vaqtincha joylashtirilganda, ularni ta’lim muassasasiga olib borish va olib kelish (kuzatib qo‘yish) xavfsizlik nuqtayi nazaridan hududiy markaz tomonidan to‘liq ta’minlanadi.
What kind of educational institutions are children placed in?
Depending on the child's age, they are temporarily placed in preschool educational institutions (kindergarten) or general secondary educational institutions (school) located in the area closest to the rehabilitation center.
Xizmatdan kimlar foydalanishi mumkin? (Jismoniy shaxslar)
Tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlanib, hududiy markazga (shelterga) joylashtirilgan xotin-qizlarning voyaga yetmagan farzandlari.
Xizmatdan qanday foydalanish mumkin?
Ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish hududiy markazlari (shelterlar) orqali (ayol kishi vaqtincha boshpanaga joylashtirilgan paytda ushbu xizmat avtomatik ravishda ishga tushadi).
Xizmatni ko‘rsatishning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-iyundagi 354-son qarori bilan tasdiqlangan Ma’muriy reglamentning 2, 4 va 5-boblariga tegishli bandlari.
O‘z hududidagi markazda joy bo‘lmasa nima qilinadi?
Agar ayolning yashash joyidagi markazda bo‘sh o‘rin bo‘lmasa, unga yaqin bo‘lgan hududdagi yoki o‘z xohishiga ko‘ra boshqa hududdagi reabilitatsiya markaziga (yoki NNT markazlariga) joylashtiriladi. Boshqa viloyatga borish yo‘l xarajatlari markaz tomonidan qoplanadi (24, 34-bandlar).
Qaysi hollarda markazga joylashtirish rad etiladi?
• Ayol kishi o‘z xohishi bilan joylashishga rozilik bildirmaganda yoki himoya orderi olishni rad etganda;
• Tibbiy ko‘rikda boshqalarga yuqadigan o‘tkir yuqumli, og‘ir ruhiy yoki faol bosqichdagi sil kasalliklari aniqlanganda (bunda avval shifoxonada davolatiladi) (26-band).
Markazda ayollar nimalar bilan ta’minlanadi?
Bepul boshpana (yotoq joyi), oziq-ovqat va shaxsiy gigiyena vositalari bilan ta’minlanadi. Shuningdek, kompleks psixologik, huquqiy va tibbiy yordam ko‘rsatiladi (6, 30-bandlar).
Markazda (shelterda) qancha muddatgacha yashash mumkin?
Yakka tartibdagi ijtimoiy reabilitatsiya dasturiga muvofif 6 oy muddatgacha vaqtincha yashash (boshpana) ta’minlanadi (6-band).
Markazga (shelterga) joylashish uchun asosiy shart nima?
Muhim shart: Hududiy reabilitatsiya markazlariga chuqurlashtirilgan yordam uchun joylashtirishda ayolga himoya orderi rasmiylashtirilgan bo‘lishi lozim (18-band).
Xizmatdan kimlar foydalanishi mumkin? (Jismoniy shaxslar)
Tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan, o‘z joniga suiqasd qilgan yoki shunga moyilligi bo‘lgan xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlari.
Xizmatdan qanday foydalanish mumkin va u qayerda joylashgan?
Arizangiz va roziligingiz asosida “Inson” markazlari hamda tuman (shahar) ichki ishlar bo‘limlari hamkorligida amalga oshiriladi. Ichki ishlar organlari xizmat ko‘rsatish belgilangan kuni ayolni va uning bolalarini markazga o‘zi olib borib joylashtiradi (27-band).
Xizmatni ko‘rsatishning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-iyundagi 354-son qarori bilan tasdiqlangan Ma’muriy reglamentning 1-bobi, 2-bobi va 3-bobi.
Xizmatni ko‘rsatishning muddati qancha?
Zudlik bilan (murojaat kelib tushgan kuni). Profilaktika inspektori yoki ijtimoiy xodim tomonidan holat dastlabki baholangach, ayol o‘sha kunning o‘zida shifoxonaga joylashtiriladi (11-band).
Ushbu xonadan keyingi bosqich qanday bo‘ladi?
3 sutka ichida ijtimoiy xodim ayol bilan suhbatlashadi. Agar ayol rozi bo‘lsa va unda chuqurlashtirilgan reabilitatsiyaga ehtiyoj bo‘lsa, u himoya orderi asosida Ayollarni reabilitatsiya qilish markaziga (shelterga) o‘tkaziladi (18-band).
Birlamchi ko‘mak xonasida qancha muddat qolish mumkin?
Sog‘liqni tiklash va dastlabki xavfsizlikni ta’minlash uchun 3 sutkadan (72 soatdan) ko‘p bo‘lmagan muddatga joylashtiriladi (14-band).
Xizmat doirasida qanday yordamlar ko‘rsatiladi?
• Zudlik bilan birinchi tibbiy yorʻdam ko‘rsatiladi;
• Ruhshunos yoki psixiatr ko‘rigi tashkil etiladi;
• Bepul oziq-ovqat va shaxsiy gigiyena vositalari bilan ta’minlanadi (15, 16-bandlar).
Birlamchi ko‘mak xonasi qayerlarda tashkil etilgan?
Respublika bo‘yicha shoshilinch qabul bo‘limi mavjud bo‘lgan barcha shifoxonalarda tunu kun (24/7) ishlaydigan maxsus xonalar tashkil etilgan (1, 6-bandlar).
Xizmatdan kimlar foydalanishi mumkin? (Jismoniy shaxslar)
Tazyiq va zo‘ravonlikka uchragan, o‘z joniga suiqasd qilgan yoki o‘z joniga qasd qilishga moyilligi bo‘lgan xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlari (1-band).
Xizmatdan qanday foydalanish mumkin?
Ichki ishlar organlarining "102" raqamiga xabar berish, mahalladagi ijtimoiy xodimga yoki "Inson" markazlariga murojaat qilish orqali. U yerga joylashtirish "Inson" markazlarining yo‘llanmasi yoki profilaktika inspektori tomonidan rasmiylashtirilgan dalolatnoma asosida amalga oshiriladi (14-band).
Xizmatni ko‘rsatishning huquqiy asosi nima?
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 25-iyundagi 354-son qarori bilan tasdiqlangan Ma’muriy reglamentning 1, 2 va 3-boblaridagi tegishli bandlari.
Himoya orderi berilganda zo‘ravon shaxsga nisbatan nima qilinadi?
Profilaktika inspektori tazyiq va zo‘ravonlik sodir etgan shaxs bilan majburiy tartibda profilaktik suhbat o‘tkazadi va unga order shartlarini (ayolga yaqinlashmaslik, aloqaga chiqmaslik va h.k.) tushuntiradi (11-band).
Agar shifoxonada davolanish sababli himoya orderining muddati tugab qolsa nima bo‘ladi?
Imtiyoz mavjud. Agar ayol kishi markazda taqiqlangan ma’lum kasalliklar tufayli shifoxonaga yuborilsa, u davolanib chiqqach, himoya orderining muddati tugagan bo‘lsa ham reabilitatsiya markaziga (shelterga) qayta joylashtirilishi mumkin (21-band).
Reabilitatsiya markaziga (shelterga) joylashish uchun himoya orderi shartmi?
Ha, shart. Xotin-qizlarni hududiy reabilitatsiya markazlarining chuqurlashtirilgan va uzoq muddatli (6 oygacha) yordam xizmatlaridan foydalanishi uchun ularda himoya orderi rasmiylashtirilgan bo‘lishi shart (18, 21-bandlar).
Himoya orderi rasmiylashtirilgach, ma’lumotlar qayerga kiritiladi?
Profilaktika inspektori order ma’lumotlarini va jabrlanuvchining ehtiyojlarini darhol “E-himoya orderi” elektron tizimiga kiritadi. Bu ma’lumot avtomatik ravishda “Inson” markazlariga ham yetib boradi (11-band).
Himoya orderi qancha muddatda rasmiylashtiriladi?
24 soat ichida. Profilaktika inspektori zo‘ravonlik haqidagi murojaatni ro‘yxatga olgandan so‘ng, sutka davomida himoya orderini rasmiylashtirishi shart (11-band).
Himoya orderini qayerdan va qanday olish mumkin?
Ichki ishlar organlarining "102" raqamiga qo‘ng‘iroq qilish yoki hududiy profilaktika inspektoriga murojaat qilish orqali. Shuningdek, "Inson" markazlari ham ayolga himoya orderini olishda ko‘maklashadi (8, 9-bandlar).
Xizmat bepulmi yoki haq to‘lanadimi?
“Inson” markazlari va reabilitatsiya markazlari tomonidan ko‘rsatiladigan barcha advokatlik, yuridik va konsultativ yordamlar mutlaqo bepul amalga oshiriladi.
Sudga murojaat qilish bo‘yicha maslahatni kim beradi?
Reglamentning 19-bandiga asosan, markaz xodimlari orasidan unga “huquqiy masalalarda ekspert maslahatchi xizmatlari” biriktiriladi. U ayolga qaysi sudga va qanday tartibda da’vo kiritish kerakligini tushuntiradi.
Reabilitatsiya markazida (shelterda) bu xizmat qanday ko‘rsatiladi?
Reglamentning 30-bandiga muvofiq, markazga joylashtirilgan ayollarga “huquqiy va boshqa xizmatlar ko‘rsatish” markazning majburiy vazifasi hisoblanadi. Markaz yuristlari ayolning huquqini himoya qilish uchun sud hujjatlarini tayyorlashda yordam beradi.
Hujjatda sudga ariza yozish bo‘yicha qanday huquqiy asos bor?
Reglamentning 9-bandi “v” kichik bandida “Inson” markazlari jabrlangan xotin-qizlarga “qonunchilikka muvofiq huquqiy xizmatlar ko‘rsatishi” shartligi belgilangan. Amaliyotda sudga ariza va da’volar tayyorlash aynan shu huquqiy xizmatlar doirasiga kiradi.
