Social Protection Policies & Assistance Programs

• Jábirlengen hayal-qızlar xızmetten paydalanıwǵa razılıq bermegende yamasa qorǵaw orderin alıwdan bas tartqanda;

• Medicinalıq tekseriwde orayda qalıwǵa tosqınlıq etiwshi ótkir juqpalı, awır ruwxıy yamasa aktiv basqıshtaǵı tuberkulyoz kesellikleri anıqlanǵanda (bunda shaxs aldın emlewxanaǵa jaylastırıladı).

Ózbekstan Respublikası Ministrler Kabinetiniń 2024-jıl 25-iyundaǵı 354-sanlı qararı menen tastıyıqlanǵan Hákimshilik reglament.

• Óz aymaǵıńızdaǵı "Insan" sociallıq xızmetler orayına yamasa máhálleńizdegi sociallıq xızmetkerge múrájat etiw arqalı;

• Ishki isler uyımlarınıń "102" nomerine qońıraw etiw yamasa aymaqlıq profilaktika inspektorına ushırasıw arqalı;

• 1146 ("Isenim telefonı") yamasa 112 nomerlerine baylanısıw arqalı.

• Basım hám zorlıqqa ushıraǵan, óz janına qastıyanlıq etken yamasa soǵan beyimligi bolǵan hayal-qızlar hám olardıń erjetpegen perzentleri;

• Zorlıq jaǵdayına gúwa bolǵan hár qanday fizikalıq hám yuridikalıq shaxslar (úshinshi shaxslar).

Arza beriwde tómendegi maǵlıwmatlar kirgiziledi:

• Xızmetten paydalanıwshınıń familiyası, atı hám ákesiniń atı;
Tuwılǵan jılı, sánesi hám mánzili.

Esletpe: Emlewxanaǵa yamasa reabilitaciya orayına jaylasıw ushın hesh qanday qosımsha qaǵaz yamasa maǵlıwmatnamalar talap etilmeydi.

• Tezlik penen (1 jumıs kúni ishinde): Jaģday dáslepki bahalawdan ótkerilip, jábirleniwshi "Birlemshi járdem bólmesi"ne jaylastırıladı hám qorgaw orderi beriledi.

• 5 jumıs kúni ishinde: Rebilitaciya orayına (shelterge) jaylastırılǵanda, qánigeler tárepinen jeke tártiptegi uzaq múddetli járdem baǵdarlaması dúziledi.

• Kúndizgi qatnaw túrinde: "Insan" oraylarında qısqa hám uzaq múddetli psixologiyalıq hám huqıqıy járdem kórsetiledi.

• Stacionar (baspana) túrinde: Reabilitaciya oraylarında (shelterlerde) 6 ayǵa shekem biypul jasaw ornı, azıq-awqat, kiyim-kenshek hám zárúr xızmetler usınıladı.

• Oraydıń huqıqıy máselelerde ekspert másláhátshileri hám sociallıq xızmetkerleri tiyisli mámleketlik organlarǵa (MXO, PHAJ, IIB) sorawnamalar tayarlaydı hám hújjetlerdi rásmiylestiriw procesinde hayalǵa járdem beredi.

• Eger hayal baspanada (shelterde) jasap atırǵan bolsa, hújjetlerdi shelterdiń ózine alıp kelip tapsırıwǵa kómeklesiledi.

Yaq, shárt emes. "Birden-bir milliy sociallıq qorǵaw" málimleme sistemasınıń PHAJ hám IIB bazaları menen integraciyası sebepli oray xızmetkerleri kerekli maǵlıwmatlardı elektron soraw arqalı ózi turǵan orında turıp aladı.

Yaq, toqtamaydı. Hújjetler tiklengenge shekem de wákillikli organlardıń jollaması yamasa aktiniń tiykarında jas óspirim perzentler jaqın átiraptaǵı mektep yamasa baqshaǵa waqtınsha májbúriy jaylastırıladı.

Basım hám zorlıqtan jábirlengen, óz janına qastıyanlıq etken yamasa oǵan beyimligi bolǵan hayal-qızlar hám olardıń erjetpegen perzentleri.

Eń áhmiyetli qolaylıq: Hayal-qızlar kásipke oqıp atırǵan yamasa jumıs penen támiyinlengen dáwirde, olardıń erjetpegen perzentlerine qaraw ushın arnawlı qosımsha tárbiyashı ajıratıladı hám biriktiriledi.

• Kúndizgi qatnaw túrinde: Úyde jasap, oray jollaması menen barıp oqıw arqalı;

• Stacionar formada: Reabilitaciya orayında (shelterde) waqtınsha jasaw dáwirinde oqıwǵa jiberiw arqalı.

Xızmet sheńberinde hayal-qızlarǵa aymaqlardaǵı Monooraylar hám kásip-ónerge oqıtıw oraylarına mámleketlik liniya arqalı biypul oqıwǵa jollama beriledi.

Áhmiyetli qaǵıyda: Balalar baqsha yamasa mektepke waqtınsha ornalastırılǵanda, olardı bilimlendiriw mákemesine alıp barıw hám alıp keliw (gúzetip barıw) qáwipsizlik kózqarasınan aymaqlıq oray tárepinen tolıq támiyinlenedi.

Awa, qabıl etiledi. Hújjetler tiklenip atırǵan dáwirde de wákillikli organlardıń (Insan orayı yamasa profilaktika inspektorı) jollaması hám aktiniń tiykarında balalardıń bilim alıw huqıqı toqtatılmaydı.

Balanıń jasına qarap, reabilitaciya orayına eń jaqın aymaqtaǵı mektepke shekemgi bilimlendiriw (baqsha) yamasa ulıwma orta bilimlendiriw (mektep) mákemelerine waqtınsha jaylastırıladı.

Eger hayaldıń jasaw ornındaǵı orayda bos orın bolmasa, oǵan jaqın aymaqtaǵı yamasa óz qálewine bola basqa aymaqtaǵı reabilitaciya orayına (yamasa MKSh oraylarına) jaylastırıladı. Basqa wálayatqa barıw jol qárejetleri oray tárepinen qaplanadı (24, 34-bántler).

Jeke tártiptegi sociallıq reabilitaciya baǵdarlamasına muwapıq 6 ay múddetke shekem waqtınsha jasaw (baspana) támiyinlenedi (6-bánt).

Biypul baspana (jataq jay), azıq-awqat hám jeke gigiena quralları menen támiyinlenedi. Sonday-aq, kompleksli psixologiyalıq, huqıqıy hám medicinalıq járdem kórsetiledi (6, 30-bántler).

• Hayal óz qálewi menen jaylasıwǵa razılıq bermegeninde yamasa qorǵaw orderin alıwdan bas tartqanda;

• Medicinalıq tekseriwde basqalarǵa juǵatuǵın ótkir juqpalı, awır ruwxıy yamasa aktiv basqıshtaǵı tuberkulyoz kesellikleri anıqlanǵanda (bunda aldın emlewxanada emlenedi) (26-bánt).

Arzańız hám razılıǵıńız tiykarında "Insan" orayları hám rayon (qala) lıq ishki isler bólimleri menen birgelikte ámelge asırıladı. Ishki isler organları xızmet kórsetiw belgilengen kúni hayaldı hám onıń balaların orayǵa ózi alıp barıp jaylastıradı (27-bánt).

Áhmiyetli shárt: Aymaqlıq reabilitaciya oraylarına tereńlestirilgen járdem ushın jaylastırıwda hayalǵa qorǵaw orderi rásmiylestirilgen bolıwı kerek (18-bánt).

• Tezlik penen birinshi medicinalıq járdem kórsetiledi;
• Psixolog yamasa psixiatr kórigi shólkemlestiriledi;
• Biypul awqat hám jeke gigiena quralları menen támiyinlenedi (15, 16-bántler).

Densawlıqtı tiklew hám dáslepki qáwipsizlikti támiyinlew ushın 3 sutkadan (72 saattan) kóp bolmaǵan múddetke jaylastırıladı (14-bánt).

3 sutka ishinde sociallıq xızmetker hayal menen sáwbetlesedi. Eger hayal razı bolsa hám onda tereńlestirilgen reabilitaciyaǵa mútájlik bolsa, ol qorǵaw orderi tiykarında Hayallardı reabilitaciyalaw orayına (shelterge) ótkeriledi (18-bánt).

Respublika boyınsha qıstawlı qabıllaw bólimi bar bolģan barlıq emlewxanalarda kúni-túni (24/7) isleytuģın arnawlı xanalar shólkemlestirilgen (1, 6-b.).

Profilaktika inspektorı order maǵlıwmatların hám jábirleniwshiniń mútájliklerin dárhal "E-qorǵaw orderi" elektron sistemasına kirgizedi. Bul maǵlıwmat avtomat túrde "Insan" oraylarına da jetip baradı (11-bánt).

Awa, shárt. Hayal-qızlardıń aymaqlıq reabilitaciya oraylarınıń tereńlestirilgen hám uzaq múddetli (6 ayǵa shekem) járdem xızmetlerinen paydalanıwı ushın olarda qorǵanıw orderi rásmiylestirilgen bolıwı shárt (18, 21-bántler).

Jeńillik bar. Eger hayal adam orayda qadaǵan etilgen belgili kesellikler sebepli emlewxanaǵa jiberilse, ol emlenip shıqqannan soń, qorǵanıw orderiniń múddeti tamamlanǵan bolsa da reabilitaciya orayına (shelterge) qayta jaylastırılıwı múmkin (21-bánt).

Profilaktika inspektorı kúsh kórsetiw hám zorlıq islegen shaxs penen májbúriy tártipte profilaktikalıq sáwbet ótkeredi hám oǵan order shártlerin (hayalǵa jaqınlaspaw, baylanısqa shıqpaw hám t.b.) túsindiredi (11-bánt).

Ishki isler uyımlarınıń "102" nomerine qońıraw etiw yamasa aymaqlıq profilaktika inspektorına múrájat etiw arqalı. Sonday-aq, "Insan" orayları da hayalǵa qorǵanıw orderin alıwda járdem beredi (8, 9-bántler).

24 saat ishinde. Profilaktika inspektorı zorlıq haqqındaǵı múrájattı dizimge alǵannan soń, sutka dawamında qorǵanıw orderin rásmiylestiriwi shárt (11-bánt).

“Инсон” марказлари ва реабилитация марказлари томонидан кўрсатиладиган барча адвокатлик, юридик ва консультатив ёрдамлар мутлақо бепул амалга оширилади.

Reglamenttiń 19-bántine tiykarlanıp, oray xızmetkerleri arasınan oǵan "huqıqıy máselelerde ekspert másláhátshi xızmetleri" biriktiriledi. Ol hayalǵa qaysı sudqa hám qanday tártipte dawa arza beriw kerekligin túsindiredi.

Reglamenttiń 30-bántine muwapıq, orayǵa jaylastırılǵan hayal-qızlarǵa "huqıqıy hám basqa da xızmetler kórsetiw" oraydıń májbúriy wazıypası esaplanadı. Oraydıń yuristleri hayaldıń huqıqın qorǵaw ushın sud hújjetlerin tayarlawda járdem beredi.

Reglamenttiń 9-bánti "v" kishi bántinde "Insan" orayları jábirlengen hayal-qızlarǵa "nızamshılıqqa muwapıq huqıqıy xızmetler kórsetiwi" shárt ekenligi belgilengen. Ámeliyatta sudqa arza hám dawalar tayarlaw mine usı huqıqıy xızmetler sheńberine kiredi.