Eger ákesi de hám anası da rásmiy biydárek joǵalǵan dep tabılsa, balaǵa rásmiy túrde "ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan bala" degen status beriledi hám "Sociallıq qorǵaw" MSda dizimge alınadı (2-qosımsha, 13-bánt).
Jetim hám ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan balalar
Ata-anası biydárek joǵalǵan balaǵa qanday status beriledi?
Balanıń múlklik huqıqları qanday qorǵaladı?
"Insan" orayı biydárek joǵalǵan ata-anadan qalǵan múlkti pútin saqlaw ilajların kóredi hám notarial organlarda balanıń máplerin kórsetedi (1-qosımsha, 6-bánt).
Bunday balalarǵa napaqa tayınlana ma?
Awa, "Insan" orayı balaǵa baǵıwshısın joǵaltqanlıq napaqası yamasa pensiya rásmiylestiriliwin támiyinlew ushın barlıq hújjetlerdi tayarlaydı (1-qosımsha, 6-bánt "j" kishi bánti).
Bala qay jerge jaylastırıladı?
Birinshi náwbette tuwısqanları shańaraǵına (qáwenderlik), eger imkanı bolmasa tutınǵan (foster) shańaraqqa jaylastırıladı (2-qosımsha, 8-bánt).
Hújjetlerdi tiklew xızmeti bar ma?
Awa, eger balanıń shaxsın tastıyıqlawshı hújjetleri joytılǵan bolsa, "Insan" orayı olardı tiklew yamasa dáslepki tárizde alıw ilajların kóredi (2-qosımsha, 13-bánt).
Múrájat qansha múddette kórip shıǵıladı?
Ata-anası joqlıǵı haqqında maǵlıwmat kelip túskennen soń, "Insan" orayı 3 jumıs kúni ishinde balanıń jaǵdayın úyrenedi hám balanıń nızamlı wákilin belgilew ilajların kóredi (893-sanlı MKQ, 2-qosımsha, 8-bánt). Sonıń menen birge, nızamshılıq tártibinde mápdar shaxs tabılmasa, "Insan" sociallıq xızmetler orayı Ishki isler bólimine múrájat etip shaxstı izlewdi soraydı.
Ata-ananı biydárek joǵalǵan dep tabıw ushın sudqa kim arza beredi?
Eger puqaranıń jaylasqan ornı haqqında onıń jasaw ornında bir jıl dawamında maǵlıwmatlar bolmasa, mápdar shaxslardıń arzasına muwapıq sud bul puqaranı biydárek joǵalǵan dep tabıwı múmkin. Bunıń ushın jas óspirimniń nızamlı wákili yamasa ....Qáwenderlik hám qáwenderlik uyımı esaplanǵan "Insan" orayı erjetpegen balanıń máplerin qorǵaw ushın sudqa arza kirgizedi (1-qosımsha, 6-bánt).
Sud organlarınıń bul processtegi minnetlemesi qanday?
Sudlar shaxstı biydárek joǵalǵan dep tabıw haqqında qarar qabıl etkende, bul haqqında 24 saat ishinde "Insan" orayına xabar beriwi shárt (2-qosımsha, 5-bánt).
Qáwenderlikti toqtatıw haqqındaǵı qarardan narazı bolsa ne qılıw kerek?
Mápdar shaxslar "Insan" orayınıń bul qararı boyınsha nızamshılıqta belgilengen tártipte sudqa shaǵım etiwi múmkin (1-qosımsha, 7-bánt).
Qáwenderlik saplastırılǵannan soń, 18 jasqa tolǵan jaslarǵa járdem berile me?
Jetim hám ata-ana qaramaǵınan ayırılǵan jaslar "Jaslarǵa joldaslıq" baǵdarlamasına kirgiziledi hám 23 jasqa shekem sociallıq qollap-quwatlanadı (11-qosımsha).
Qáwender óz wazıypasınan qanday jaǵdaylarda azat etiledi?
Bala ata-anasına qaytarılǵanda, bala perzentlikke berilgende yamasa qáwender densawlıǵı sebepli óz minnetlemesin orınlay almasa (4-qosımsha).
Qáwenderdi májbúriy tártipte shetletiw múmkin be?
Awa. Eger qáwender óz minnetlemelerin kerekli dárejede orınlamasa, qáwenderlikti óz mápi jolında paydalansa yamasa balanı qadaǵalawsız qaldırsa, "Insan" orayı qáwenderdi shetletedi.
Qáwenderlik saplastırılǵannan soń, balanıń múlki ne boladı?
Qáwenderlik toqtatılǵan kúnnen baslap bir jumıs kúni ishinde múlkti tapsırıw-qabıl etiw akti dúziledi. Túsindirme: bala qáwenderlikke berilgende balanıń múlki - onıń jeke iyeligindegi múlki bolıp qaladı, qáwenderdiń emes (1-qosımsha, 6-bánt).
Qáwenderlikti toqtatıw haqqında qarar qabıl etiw múddeti qansha?
Tiykarlawshı hújjetler usınılǵannan soń, qáwenderlikti toqtatıw haqqındaǵı qarar bir jumıs kúni ishinde rásmiylestiriledi (4-qosımsha).
Qaysı jaǵdaylarda qáwenderlik óz-ózinen (avtomatikalıq) tamamlanadı?
Bala 18 jasqa (er jetkende) jetkende (4-qosımsha, 34-bánt).
Dizimge kiriw biykar etiliwi múmkin be?
Awa, eger talabanda medicinalıq qarsı kórsetpeler bolsa, úy sharayatı talapqa juwap bermese yamasa skoring bahalawdan óte almasa.
Dizimge kirgennen keyin ne boladı?
Talabanǵa "Sociallıq qorǵaw" MS arqalı alternativ jaylastırıwǵa mútáj balalar haqqındaǵı maǵlıwmatlar usınıladı hám tańlaw procesi baslanadı.
Dizimge kiriw ushın qanday hújjetler talap etiledi?
1. Arza;
2. Medicinalıq juwmaq (VRK);
3. Tayarlaw kursın tamamlaǵanlıq sertifikatı (perzentlikke hám tutınǵan shańaraq ushın) (3-bánt).
Sistema qaysı maǵlıwmatlardı avtomat túrde anıqlaydı?
Sudlanǵanlıq, neke jaǵdayı, turaq jayǵa iyelik etiw hám tólew qábileti (skoring) haqqındaǵı maǵlıwmatlar sistemadan avtomat túrde alınadı (3-bánt "v" kishi bánti).
Ne ushın tayarlaw kursı sertifikatı májbúriy?
Talabannıń balanı tárbiyalawǵa psixologiyalıq hám huqıqıy tayar ekenligin tastıyıqlaw ushın. Ol bolmasa talabanlar reestrine kiriw múmkin emes (7-qosımsha).
Talaban sıpatında dizimge alıw múddeti qansha?
Arza tapsırılıp, barlıq tekseriwler juwmaqlanǵannan soń, talaban sıpatında esapqa alıw haqqındaǵı qarar bir jumıs kúni ishinde rásmiylestiriledi (3-qosımsha, 6-bánt).
Emansipaciya ushın tiykarģı talaplar qanday?
Shaxs miynet shártnaması boyınsha islep atırǵan bolıwı yaki ata-anasınıń (qáwenderiniń) razılıǵı menen isbilermenlik penen shuǵıllanıp atırǵan bolıwı shárt.
Qarar qabıl etiw ushın qay jerge múrájat etiledi?
Rayon (qala) lıq "Insan" sociallıq xızmetler orayına yamasa Birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı (my.gov.uz) arqalı onlayn múrájat etiledi.
Eger ata-ana emansipaciyaǵa razı bolmasa-she?
Ata-ana yamasa qáwenderlerdiń razılıǵı bolmaǵan jaǵdayda, erjetpegen shaxstı tolıq háreketke uqıplı dep járiyalaw tek ǵana sud tártibinde ámelge asırıladı.
Emancipatsiya etilgen shaxstıń minnetlemeleri ózgere me?
Awa, ol óziniń minnetlemeleri (máselen, keltirilgen zıyan yaki qarızlar) boyınsha ǵárezsiz juwapker boladı. Ata-anası endi onıń háreketleri ushın juwap bermeydi.
Nekege kirgenler de emansipaciya etile me?
Nızamǵa kóre, 18 jasqa tolmay nızamlı nekege kirgen shaxslar, neke dizimge alınǵan waqıttan baslap avtomatikalıq tárizde tolıq háreketke uqıplı dep esaplanadı.
Emansipaciya degen ne hám ol ne beredi?
Bul 18 jasqa tolmaǵan shaxstıń er jetkenler sıyaqlı barlıq puqaralıq huqıq hám minnetlemelerine (shártnama dúziw, múlkti basqarıw hám t.b.) iye bolıwı bolıp tabıladı.
Neshe jastan emansipaciya qılıw múmkin?
Emansipaciya 16 jasqa tolǵan erjetpegen shaxslarǵa qollanıladı.
Múlkti nızamsız basqarıwdıń aqıbeti ne?
Eger qáwender yamasa úshinshi shaxslar balanıń múlkine zıyan jetkerse, "Insan" orayı balanıń mápin qorǵap, sudqa dawa arzası kirgizedi.
Esapqa alınǵan múlkler monitoring etile me?
Awa, sociallıq xızmetker hár jılı keminde bir márte balanıń múlki pútin saqlanıp atırǵanın tekseredi hám nátiyjesin "Sociallıq qorǵaw" MSna kirgizedi.
Bala erjetkennen keyin (18 jas), múlk ne boladı?
Qáwenderlik saplastırılǵannan soń, barlıq múlkti basqarıw huqıqı bir jumıs kúni ishinde balanıń ózine tolıq qaytarıladı (akt tiykarında).
Qáwender balanıń múlkin (máselen, úyin) sata ala ma?
Yaq, qáwender balanıń múlkin óz qálewi menen sata almaydı. Hár qanday kelisim ushın "Insan" orayınıń jazba ruxsatı (juwmaǵı) talap etiledi.
Qanday jaģdayda múlkti satıwģa ruqsat beriledi?
Tek ǵana balanıń máplerine xızmet etse (máselen, balanıń emleniwi ushın zárúr bolsa yamasa kishi úydi satıp, onıń atına úlkenirek úy alınǵanda).
Múlkti basqarıwda notariustiń roli qanday?
Notarius balaǵa tiyisli múlk boyınsha pitimdi tek ǵana "Insan" orayınıń sistema arqalı jibergen bir jumıs kúni ishindegi unamlı juwmaǵı bar bolǵanda ǵana tastıyıqlaydı.
Múlkti esapqa alıw múddeti qansha?
Bala sociallıq qorǵawǵa mútáj (jetim yamasa qarawsız) dep anıqlanǵan kúnnen baslap bir jumıs kúni dawamında onıń barlıq múlkleri sistemada esapqa alınadı.
Balanıń múlki haqqındaǵı maǵlıwmatlar qay jerden alınadı?
"Insan" orayınıń sociallıq xızmetkeri Kadastr, JHQBB (GAI), bankler hám basqa da uyımlardıń bazaları arqalı avtomatikalıq túrde maǵlıwmatlardı aladı (2-qosımsha, 21-bánt).
