Category: Category 2

Agar siz rasmiy ish joyiga ega bo’lmasangiz, homiladorlik yoki kasal bo’lganda sizga nafaqa puli beriladi. Buning uchun ijtimoiy ixtiyoriy sug’urta badallarini to’lab yurgan bo’lishingiz kerak. Bundan tashqari, qonunchilikda keltirilgan ayrim shartlarga to’g’ri kelishingiz ham kerak. Bu shartlar qanday ekani va badallarni to’lash tartibi haqida ushbu maqola orqali bilib olishingiz mumkin.  

2026-yildan boshlab O‘zbekistonda davlat ijtimoiy sug‘urtasining yangi tizimi joriy etildi. Bu fuqarolarni kasallik, homiladorlik, ishsizlik kabi og‘ir hayotiy vaziyatlarda daromadsiz qolib ketishdan himoyalaydi. Yangi tizim doirasida nafaqalar endilikda ish beruvchi hisobidan emas, balki Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi orqali to‘lanadi. Bu esa davlat va xususiy sektorda ishlovchi barcha fuqarolar uchun teng ijtimoiy kafolatlar yaratilishini anglatadi.

 

 3 xil turdagi sug‘urtadan foydalana olasiz

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 3-noyabrdagi PF-206-son Farmoniga muvofiq, quyidagi nafaqalar Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi orqali to‘lanishi belgilanmoqda:

2026-yil 1-yanvardan homiladorlik va tug‘ish nafaqasi — ayollarning tug‘ruqqacha va tug‘ruqdan keyingi davri uchun to‘lanadi;

 2026-yil 1-iyuldan vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi — xodimlarning kasalligi sababli mehnatga layoqatsiz bo‘lgan davri uchun to‘lanadi;

2030-yildan ishdan bo‘shatish nafaqasi — xodim ishdan bo‘shatilganligi uchun to‘lanadi.

 

Kimlar vaqtincha mehnatga layoqatsizlik hamda homiladorlik va tug‘ish nafaqasini olish huquqiga ega?

1. Davlat ijtimoiy sug‘urtasi bilan majburiy asosda qamrab olingan, sug‘urta stajiga ega barcha shaxslar:

• ish beruvchi bilan rasmiy mehnat shartnomasi asosida ishlayotganlar;
• fuqarolik-huquqiy shartnoma (FHQ) asosida xizmat ko‘rsatayotgan (ish bajarayotgan) shaxslar;
• qonunchilikda belgilangan tartibda boshqa rasmiy faoliyat bilan band bo‘lganlar.

2. Davlat ijtimoiy sug‘urtasi bilan ixtiyoriy asosda sug‘urtalanadigan shaxslar:

• o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar;
• dehqon xo‘jaligida band bo‘lgan shaxslar;
• shaxsiy tomorqa yer uchastkalarida band bo‘lgan shaxsiy tomorqa yer uchastkalarining egalari yoki ularning oila a’zolari;
• davlat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan chet davlatlarda tashkil etilgan tashkilotlarda ishlaydigan O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari;
• chet elda yollanib ishlaydigan O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari;
• O‘zbekiston Respublikasi hududida doimiy yashovchi hamda O‘zbekiston Respublikasi hududida daromad keltiradigan faoliyatni amalga oshiradigan chet el fuqarolari va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar;
• ishlamaydigan fuqarolar, ular uchun sug‘urta badali eri (xotini) tomonidan to‘langanda;
• yuridik shaxslarning muassislari (ishtirokchilari) sifatida daromadlar oladigan fuqarolar;
• yakka tartibdagi tadbirkorlar, shu jumladan “Hunarmand” uyushmasining a’zolari bo‘lgan hunarmandchilik faoliyati sub’ektlari;
• faoliyatni yuridik shaxs tashkil etmagan holda, oilaviy tadbirkorlik shaklida amalga oshiradigan oila a’zolari;
• dehqon xo‘jaligining boshlig‘i.

Sug’urta nafaqasi olish uchun minimal staj talablari qanday?

Homiladorlik va tug‘ish nafaqasi uchun kamida 10 oy sug‘urta staji (oxirgi 6 oy uzluksiz);

Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi uchun kamida 6 oy sug‘urta staji talab etiladi.

 

Homiladorlik va tug‘ish nafaqasi hamda vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi uchun alohida badal to‘lanadimi?

Yo‘q, to‘langan sug‘urta badali ikkalasi uchun ham inobatga olinadi. Ya’ni siz bitta badal to’laysiz va u badal sizni ham homiladorlik va tug‘ish nafaqasi, ham vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasini olish huquqini beradi.

Ixtiyoriy sug‘urtada minimal oylik badal — 63 550 so’mdan (MHTEK ning 5%) istalgancha ko’proq to’lash mumkin, yuqori chegara belgilanmagan.

1-iyundan ixtiyoriy ijtimoiy sug’urta badalini Baraka ilovasi orqali to’lashingiz mumkin. Pul toʻgʻridan-toʻgʻri sizning Baraka ijtimoiy kartangizga yoki bank kartangizga tushadi.

 

Homiladorlik va tug‘ish nafaqasi hamda vaqtincha mehnatga layoqatsizlik uchun to’lanadigan ixtiyoriy badal qancha muddat davomida to’lab boriladi?

Sug‘urta nafaqalari fuqarolarning sug‘urta stajidan kelib chiqib tayinlanadi. Ixtiyoriy sug‘urta badalini ko‘roq va doimiy, uzoq muddat to‘lagan fuqaroga sug‘urta stajiga mutanosib ravishda nafaqa ham ko‘proq tayinlanadi. Shu bilan birga ixtiyoriy asosda sug‘urtalangan shaxslarga homiladorlik  va tug‘ish nafaqasi mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining besh baravaridan ortiq bo‘lmagan miqdorda tayinlanadi.

 

Agar fuqaro ixtiyoriy asosda sug’urta to’lagan bo’lsa, homiladorlik va tug’ish nafaqasi uchun hisoblanadigan nafaqa miqdori, vaqtincha mehnatga layoqatsizlik uchun to’lanadigan nafaqadan qanday farq qiladi?

Ixtiyoriy asosda sug‘urtalangan shaxslar uchun ikkala nafaqaning hisoblash metodikasi ta’til kunlari va o‘rtacha oylik ish haqidan kelib chiqib bir xil:

– homiladorlik va tug‘ish bo‘yicha nafaqa mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 5 baravarigacha to‘lanadi.

– vaqtincha mehnatga layoqatsizlik uchun nafaqa vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqasida belgilangan ishdan ozod etilgan kunlardan (ta’til kunlari) kelib chiqib hisoblanadi, biroq bir kalendar yilda 182 kundan oshmaydi.

 

Rasmiy ish joyiga ega bo’lmagan qaysi toifalar kasal bo’lganda nafaqa olishi mumkin?

Agar ixtiyoriy sugʻurta badali ishlamaydigan eri (xotini) va yuridik shaxslarning muassislari (ishtirokchilari) sifatida daromadlar oladigan fuqarolar uchun to’langanda, ular sanatoriy va sog‘lomlashtirish muassasalarida yoki yasama a’zo (protez) qo‘ydirish uchun reabilitatsiya muassasalarida yotganda 2026-yil 1-iyuldan ularga ham nafaqa berilishi mumkin. 

Faqat quyidagi 2 ta holatda nafaqa olishlari mumkin:

Shifokor tavsiyasi bilan sanatoriy va sogʻlomlashtirish maskanlarida davolanganida;

Protez (yasama aʼzo) qoʻydirish uchun maxsus reabilitatsiya markazlariga yotganda.

 

Ixtiyoriy sug’urta badali to’lagan fuqaro kasal bo’lsa, qancha muddat davomida jamag’armadan pul olishi mumkin?

Ixtiyoriy asosda sug’urtalangan shaxs (ish beruvchisi yo’q bo’lsa), kasallikning dastlabki 5 kuni uchun haq to’lanmaydi — 6-kundan boshlab nafaqa beriladi.

Nafaqa kasal bo’lgan kunlar davomida to’lanadi — ya’ni qancha kunga kasallik varaqasi berilsa, shuncha kun uchun (birinchi 5 kunni hisobga olmagan holda) sug‘urta stajidan kelib chiqib:

• Sug‘urta staji 6 oydan 8 yilgacha bo‘lganda → o’rtacha ish haqining 60%
• Sug‘urta staji 8 yildan ortiq bo‘lganda o’rtacha ish haqining 80% miqdorida to‘lanadi.

 Ixtiyoriy sug‘urta badali to’lagan fuqaroga qancha miqdorda nafaqa beriladi?

Davlat ijtimoiy sug‘urtasi bilan ixtiyoriy asosda sug‘urtalangan shaxslar uchun ixtiyoriy tarzda har oyda to‘langan sug‘urta badallarini oylik ish haqiga aylantirgan holda hisoblanadi. Bunda ushbu kichik bandga muvofiq bir oylik ish haqi miqdori 2026 yil 1 yanvardan boshlab har oy to‘langan sug‘urta badali summasini, uni to‘lash davrida amalda bo‘lgan sug‘urta badali stavkasiga bo‘lish hamda olingan natijani 100 foizga ko‘paytirish yo‘li bilan aniqlanadi.

Misol: sug‘urtalangan shaxs o‘zini o‘zi band qilgan shaxs sifatida ixtiyoriy ravishda 2026 yil yanvar uchun Jamg‘armaga bir yuz ellik ming so‘m miqdorda sug‘urta badali to‘ladi. Ushbu fuqaroga nafaqa hisoblashda uning 2026 yil yanvar uchun 3 000 000 so‘m miqdorda ish haqi aniqlanadi:

Bir oylik ish haqi miqdori quyidagi tartibda aniqlanadi:

to‘langan sug‘urta badali (bir yuz ellik ming) ÷ sug‘urta badali stavkasi (2026 yil uchun sug‘urta badali stavkasi — 5 foiz) × 100%= 3 000 000 so‘m.

Aniqlangan bir oylik ish haqi miqdori nafaqa hisoblanayotgan sug‘urtalangan shaxsga o‘rtacha bir oylik ish haqi sifatida inobatga olinadi.

Baraka ilovasini yuklab olib va ixtiyoriy ijtimoiy sug’urta uchun badal to’lang. O’zingizni ijtimoiy himoyalang.

Ilovani yuklab olish.

 Homiladorlik va tug’ish nafaqasini olish tartibi va to’lov haqida bu yerda batafsil tanishishingiz mumkin.

 

Endi kommunal xizmatlar, davlat bojlari yoki o‘quv markazlari uchun alohida ilovalar qidirishga vaqt sarflamang. Baraka mobil ilovasi orqali kundalik ehtiyojlaringizdan tortib, murakkab moliyaviy va yuridik xizmatlargacha bo‘lgan 100 dan ortiq to‘lov turlarini bir necha soniyada amalga oshiring. Barcha muhim xizmatlar endi bitta platformada jamlangan.

Kundalik ehtiyojlar va kommunal xizmatlarga to’lov

Barakada quyidagilarga oson to’lov qiling:

Elektr energiyasi, gaz, suv, issiqlik tizimi va chiqindi xizmatlari.

Mobil aloqa, yuqori tezlikdagi internet va raqamli TV.

Avtomobilingiz uchun yoqilg‘i quyish stansiyalarida (AYQS) tezkor to‘lovlar.

Ta’lim va kelajak sari qadam

Farzandlaringiz va o‘zingizning ta’limingiz uchun bog‘chalar va maktablar, universitet, o‘quv markazlari va kurslarga navbatlarsiz to’lov qiling.

Davlat va yuridik xizmatlar

Rasmiyatchilik endi murakkab emas:

Bojlar, davlat xizmatlari markazlari to‘lovlari va yuridik xizmatlar.

YHXB (GAI) jarimalarini ilovaning o‘zida tekshiring va to‘lang.

Salomatlik, sayohat va sport

Sizning va oilangizning maroqli hordig‘i uchun:

Tibbiy xizmatlar va klinika to‘lovlari.

Aviachiptalar, temir yo‘l chiptalari va sayohat xizmatlari.

Fitnes zallari va sport seksiyalari uchun obunalar.

Moliyaviy va onlayn xizmatlar

Chegarasiz imkoniyatlardan foydalaning:

Sug‘urta, kreditlarni so‘ndirish va boshqa moliyaviy xizmatlar.

Xorijiy xizmatlar, o‘yinlar va ko‘ngilochar onlayn resurslar.

Ezgu ishlarga o‘z hissangizni qo‘shish uchun ishonchli xayriya fondlari.

Nima uchun to‘lovlarni Baraka orqali amalga oshirish kerak?

1. Bog‘cha pulidan tortib, xalqaro xizmatlargacha — hammasi bitta ilovada.
2. QR-kod orqali savdo va xizmat ko‘rsatish nuqtalarida bir zumda hisob-kitob qiling.
3. Har bir sarflangan tiyiningiz hisobi va elektron cheklar doimo qo‘l ostingizda.
4. Davlat standartlari darajasidagi himoya va mablag‘laringiz daxlsizligi.

Baraka — bu qulaylik, tezlik va ishonch demakdir!

Hayotingizni osonlashtirishni bugundan boshlang. Baraka ilovasini yuklab oling va barcha to‘lovlarni bitta tugma orqali boshqaring.

E’lon

Hurmatli foydalanuvchilar, Baraka mobil ilovasida balans ko‘rinishi bilan bog‘liq yuzaga kelgan vaqtinchalik texnik nosozlik to‘liq bartaraf etildi. 

Hozirda ilova odatdagidek ishlamoqda va balanslaringiz to‘g‘ri ko‘rinishda aks etmoqda. Agar ilovangizda balans hali yangilanmagan bo‘lsa, ilovani qayta ochish yoki yangilashni tavsiya qilamiz.

Barcha mablag‘laringiz doimo xavfsiz saqlanadi.

Hurmatli foydalanuvchilar, ayni paytda Baraka mobil ilovasida ayrim foydalanuvchilarning balansida noto‘g‘ri summa yoki nol balans ko‘rinishi holatlari kuzatilmoqda. Xavotir olmang, bu kartangizda mablag‘ yo‘q degani emas. Kartangizda mablag’ bor va undan bankomat yoki savdo shahobchalarida foydalana olasiz. 

Ushbu nosozlik vaqtinchalik texnik sabablar tufayli yuzaga kelayotganini ma’lum qilamiz. Barcha mablag‘laringiz to‘liq xavfsiz saqlanmoqda.

Hozirda holatni bartaraf etish bo’yicha ishlayapmiz. 1-2 kunda jarayon yakunlangach, balansingiz to‘g‘ri ko‘rinishda avtomatik ravishda tiklanadi.

Foydalanuvchilarga tavsiyalar

• Kartangizdagi mablag‘ni xavotirlanmasdan ishlating — u bankomat va savdo nuqtalarida faol.

• Ilovadagi balans vaqtincha noto‘g‘ri ko‘rinayotgan bo‘lsa ham, mablag‘laringiz xavfsiz.

• Agar nosozlik davom etadigan bo‘lsa yoki boshqa savollar yuzaga kelsa, iltimos, Baraka qo‘llab-quvvatlash xizmatiga murojaat qiling.

Biz foydalanuvchilarimizga bizni tushunishgani va sabr uchun minnatdorchilik bildiramiz. Har bir mablag‘ingiz xavfsizligi biz uchun muhim ahamiyatga ega, va biz barcha nosozliklarni tezkorlik bilan bartaraf etishga harakat qilamiz.

Ijtimoiy ID bu –  sizning ijtimoiy xizmatlar tizimidagi yagona raqamli identifikatoringiz.

U orqali davlat axborot tizimlarida shaxsingiz aniqlanadi va sizga tegishli ijtimoiy xizmatlar, to‘lovlar va imtiyozlar boshqariladi. Sodda qilib aytganda, Ijtimoiy ID – ijtimoiy xizmatlar uchun yaratilgan shaxsiy raqamli profilingiz.

Baraka ilovasidagi Ijtimoiy ID qanday vazifani bajaradi?

Ilovadagi barcha ijtimoiy ma’lumotlaringiz aynan shu ID orqali boshqariladi. 

Foydalanuvchini tizimda aniq identifikatsiya qiladi
Ijtimoiy ID orqali tizim sizni avtomatik ravishda tanib oladi. Bu jarayonda qo‘shimcha hujjat yoki ma’lumot kiritish talab qilinmaydi. 

Mavjud ijtimoiy to‘lov va imtiyozlarni ko‘rsatadi
Siz qaysi nafaqa, xizmat yoki boshqa ijtimoiy yordam turiga ega ekaningiz Ijtimoiy ID asosida tizimda aks etadi. Bu ma’lumotlar yagona profilga bog‘langan bo‘ladi.

Ijtimoiy xizmatlardan tez va qulay foydalanish imkonini beradi
Ijtimoiy ID barcha xizmatlarni yagona tizimga biriktiradi. Natijada ortiqcha qog‘ozbozliksiz, navbat kutmasdan va ma’lumotlarni qayta-qayta taqdim etmasdan xizmat olish mumkin bo‘ladi.

To‘lovlarni kuzatish va boshqarishni soddalashtiradi
Ilova orqali sizga tayinlangan ijtimoiy to‘lovlarni ko‘rish, ularning tushum sanasini kuzatish va holatini nazorat qilish imkoniyati yaratiladi.

Ijtimoiy ID qayerlarda qo‘llaniladi?

Ijtimoiy ID turli davlat va moliyaviy tizimlarda fuqaroning shaxsini aniqlash hamda unga tegishli ijtimoiy xizmatlarni boshqarish uchun qo‘llaniladi. 

 Ijtimoiy himoya organlarida
Fuqaroga tegishli ijtimoiy yordam turlari, imtiyozlar va ro‘yxatga olish jarayonlari Ijtimoiy ID orqali aniqlanadi. Bu ma’lumotlarni tez topish va tekshirish imkonini beradi.

Nafaqa va subsidiyalarni rasmiylashtirishda
Pensiya, bolalar nafaqasi, moddiy yordam yoki subsidiya ajratishda fuqaroning huquqi va maqomi Ijtimoiy ID asosida tekshiriladi. Bu jarayonni soddalashtiradi va xatoliklar ehtimolini kamaytiradi.

Bank jarayonlarida (ijtimoiy karta bilan bog‘liq operatsiyalarda)
Ijtimoiy to‘lovlar tushadigan karta bilan bog‘liq masalalarda shaxsni tezkor identifikatsiya qilish Ijtimoiy ID orqali amalga oshiriladi. Natijada bank xizmatlari tezroq ko‘rsatiladi.

Raqamli davlat xizmatlari tizimlarida
Onlayn platformalar orqali ariza topshirish, ma’lumotlarni tekshirish yoki ijtimoiy xizmatlarga murojaat qilishda Ijtimoiy ID yagona identifikator sifatida ishlaydi.

Ijtimoiy ID fuqaroga qanday afzallik beradi?

Ijtimoiy ID fuqaro uchun ijtimoiy xizmatlardan foydalanish jarayonini ancha soddalashtiradi va tezlashtiradi. Ya’ni Ijtimoiy ID orqali tizim shaxsni avtomatik aniqlaydi. Ko‘plab holatlarda qo‘shimcha hujjat taqdim etish yoki ma’lumotlarni qayta kiritish talab qilinmaydi. Bu vaqtni tejaydi.

Ma’lumotlar yagona tizimda saqlangani sababli turli tashkilotlarga bir xil hujjatlarni bir necha bor topshirish zarurati kamayadi. 

Fuqaro o‘ziga tayinlangan nafaqa, subsidiya yoki boshqa ijtimoiy to‘lovlar haqida aniq ma’lumotga ega bo‘ladi. Qaysi to‘lov qachon va qanday miqdorda ajratilgani ochiq ko‘rinadi.

Ijtimoiy ID barcha ijtimoiy xizmatlarni yagona profilga bog‘laydi. Natijada xizmat olish jarayoni tezlashadi va navbatlar kamayadi.

Fuqaroning ijtimoiy ma’lumotlari turli bazalarda tarqoq holda emas, balki yagona tizimda jamlanadi. Bu ma’lumotlarning aniqligi va dolzarbligini ta’minlaydi.

Baraka kartasi orqasidagi QR-kod nima?

Baraka ijtimoiy kartasi orqasidagi QR-kod — bu Ijtimoiy ID bilan bog‘langan identifikatsiya kodi.

QR-kod skaner qilinganda:

• Foydalanuvchining yagona ijtimoiy profili tizimda avtomatik aniqlanadi
• Tegishli xizmat yoki to‘lov ma’lumotlari tezkor ochiladi

Muhim: ushbu QR-kod to‘lov uchun mo‘ljallanmagan. U faqat identifikatsiya maqsadida ishlatiladi.

Ijtmoiy QR koddan qayerlarda foydalanish mumkin?

Baraka kartasidagi ijtimoiy QR-kod quyidagi joylarda va holatlarda ishlatiladi:

1. Ijtimoiy xizmat ko‘rsatish markazlarida

QR-kod skaner qilinadi va tizim sizning profilingizni aniqlaydi, shunda xodimlar sizga tegishli xizmatlarni tezroq taqdim etadi.

1. Vakolatli davlat xodimlari tomonidan

Faqat ruxsatli xodimlar QR-kodni ishlatadi, odatiy foydalanuvchi bu kodni to‘lov yoki boshqa shaxsiy maqsadlarda ishlata olmaydi.

1. Bank jarayonlarida (karta bilan bog‘liq masalalarda)

Ijtimoiy karta bilan bog‘liq xizmatlar, nafaqa yoki subsidiyalarni olishda QR-kod orqali tez identifikatsiya qilinadi.

1. Ijtimoiy xizmatlarni tekshirishda

Xizmat sifatini nazorat qilish yoki foydalanuvchining ma’lumotlarini tekshirishda QR-kod ishlatiladi.

Muhim: QR-kod ochiq to‘lov QR’i emas, u faqat maxsus tizim orqali vakolatli xodimlar tomonidan identifikatsiya maqsadida ishlatiladi.