Endi dekret pullari Baraka ijtimoiy kartangizga tushirib beriladi

Oldin homiladorlik va tug‘ish nafaqasi(dekret puli) faqat budjet tashkilotlarida ishlovchi ayollarga davlat tomonidan to’lanar edi. Hozir bu imkoniyatdan xususiy sektorda ishlaydigan ayollar ham foydalana oladi.

2026-yil 1-yanvardan kiritilgan o’zgartirishlar

Ilgari dekret pullarini korxona (ish beruvchi) hisoblab, o‘z yonidan to‘lar edi. Bu esa ko‘pincha tadbirkorlar uchun ortiqcha yuk yoki ayollarni ishga olishda to‘siq bo‘lib kelayotgan edi.

Bu tizim 2026 yildan boshlab quyidagi hujjatlar bilan tartibga solinmoqda:

• Mehnat kodeksi (404-modda);
• «Davlat ijtimoiy sug‘urtasi to‘g‘risida»gi Qonun;
• Vazirlar Mahkamasining 796-sonli qarori.

Kimlar nafaqa olish huqiqiga ega?

Quyidagi ayollar kamida 10 oy sug‘urta stajiga ega bo‘lgan taqdirda, dekret puli to’lanadi: 

* rasmiy mehnat shartnomasi asosida ishlovchi ayollar;

* fuqarolik-huquqiy shartnoma asosida ishlovchi ayollar;

* ixtiyoriy ravishda davlat ijtimoiy sug‘urtasi badallarini to‘lab kelayotgan ayollar.

Dekret pulingizni olish osonlashdi

Dekret pulini olish uchun murojaat qilish juda oddiy. Homiladorlik davrida ayol o’zi ro’yxatda turgan poliklinikaga boradi. Shifokor ko’rigidan so’ng, Sog’liqni saqlash vazirligining elektron tizimida «mehnatga layoqatsizlik varaqasi» (bolnichniy) ochiladi. Bunda hech qanday qog’oz varaqcha berilmaydi, hammasi raqamli bo’ladi.

Dekret puli qanday hisoblanadi?

Ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi tizimi ayolning ish stajini tekshiradi va tegishli foizni aniqlab, avtomatik nafaqa miqdorini hisoblaydi. Buning uchun ayoldan hech qanday ariza talab etilmaydi. Nafaqa miqdori ayolning necha oy yoki yil sug‘urta stajiga (ish stajiga) ega ekanligiga qarab hisoblanadi. Agentlik tizimi ayolning ish stajini tekshiradi va tegishli foizni (75%, 85% yoki 100%) qo’llab, nafaqa miqdorini hisoblaydi. Buning uchun ayoldan hech qanday ariza talab etilmaydi.

Nafaqa miqdori ayolning necha oy yoki yil sug‘urta stajiga (ish stajiga) ega ekanligiga qarab hisoblanadi. Sug‘urta stajiga ko’ra, nafaqa miqdori quyidagicha to’lanadi:

10 oydan 24 oygacha — 75 %

25 oydan 60 oygacha — 85 %

61 oydan ortiq — 100 %.

Dekret puli qaysi kartaga tushiriladi? 

Hisoblangan mablag‘ ayolning Baraka kartasiga avtomatik tushirib beriladi.

Baraka kartasi bo‘lmasa ayolning mavjud plastik (HUMO, UZKARD) kartasiga tushiriladi.

Baraka kartasi bo‘lmagan hollarda, fuqaroga avtomatik ravishda virtual Baraka kartasi ochilishi va pul shunga o‘tkazilishi ham mumkin. Bu haqida ayolga sms xabarnoma boradi. Ayol faqat Baraka ilovasini yuklab olib, ro‘yxatdan o‘tishi kifoya.

Ma’lumot uchun, homiladorlik va tug‘ish nafaqasi — ayollarga 126 kun( tug‘ish qiyin kechgan yoki 2 va undan ortiq bola tug‘ilgan hollarda esa 140 kun)  — tug‘ruqqacha (odatda 70 kun) va  tug‘ruqdan keyingi tiklanish vaqti (odatda 56 kun) uchun beriladigan pul, ya’ni dekret puli. U  yaxlit hisoblanib, bittada to‘lab beriladi.

O‘zbekistonda 2023-yilda Ijtimoiy himoya milliy agentligi tashkil qilindi. Agentlik ish boshlaganidan beri “Inson qadri uchun” tamoyili bo‘yicha ish yuritadi. Buning bir misoli Baraka kartasida ko‘rinadi. Loyiha “Inson qadri uchun” g‘oyasiga qaday xizmat qila oladi?

Baraka kartasi asosida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Aholini ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashning yagona raqamli tizimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi va Vazirlar Mahkamasining “Ijtimoiy karta axborot tizimini joriy etish va uning faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorlari yotadi.
Bu huquqiy hujjatlar fuqarolarning ijtimoiy xizmatlardan ortiqcha harakat va xarajatlarsiz oson foydalanishlari uchun imkoniyat yaratdi. Bu yo‘lda Baraka loyihasi asosiy dastaklardan biriga aylandi.

“Inson qadri uchun” g‘oyasi amalda nimani anglatadi?
Ancha vaqtdan beri o‘zbekistonliklar o‘zlariga kerakli hujjatlarni olish uchun bir nechta idoralarga borishga majbur bo’lib kelishardi. Bu uzoq navbatlar va kutishlarsiz hal bo‘lmasdi. Bu jarayonda fuqarolar nafaqat vaqt yo‘qotishlari, balki asabiylashish va qo‘shimcha xarajatga ham duch kelishardi. Endi esa Baraka loyihasi orqali bu jarayonlar raqamlashtirilib, fuqarolarga qulay tizim yaratilyapti. Bu tizim – oddiy, shaffof va insonni qadrlaydigan.
“Inson qadri uchun” degani har bir insonning vaqti, sha’ni va ishonchini qadrlash demakdir. Bu davlat fuqarolarga bir tomonlama yordam jo‘natadigan emas, balki fuqarolarning o‘zi ham o‘z huquqlaridan foydalanishda faol ishtirokchiga aylanishidir.

Baraka — fuqarolar va davlat tizimlari o‘rtasidagi ko‘prik
Baraka — fuqarolarni davlat tizimlari bilan uzviy bog‘laydigan ko‘prik vazifasini bajaradi. Loyiha doirasida ijtimoiy karta, Baraka mobil ilovasi va yagona davlat tizimi ishga tushadi.
Baraka kartasi bu – Visa kartasi, bank kartasi, transport kartasi, talabalar guvohnomasi, nafaqa guvohnomasi, mehnat varaqasi va boshqa hujjatlar vazifasini bajaradi. Ya’ni u fuqarolarning davlat xizmatlariga kirishdagi raqamli kaliti hisoblanadi.

Baraka mobil ilovasi orqali fuqarolar o‘z nafaqalari yoki ijtimoiy yordamlarini ro‘yxatdan o‘tkazishi, kuzatishi va foydalanishi mumkin. Ilova yordamida to‘lovlar va P2P o‘tkazmalarni amalga oshirish, muhim hujjatlardan foydalanish va yuklab olish mumkin.
Yagona davlat tizimi – Ijtimoiy xizmatlar, banklar va xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotlarni xavfsiz tarzda bog‘lab, ijtimoiy to‘lovlarni shaffof va adolatli tarqatilishini ta’minlaydi. Bu uch qism birgalikda Barakani oddiy moliyaviy mahsulot emas, balki fuqaro markazida bo‘lgan raqamli tizimga aylantiradi.
(Batafsil bu yerda o‘qishingiz mumkin)
Baraka’ning asosiy tamoyillari
Baraka kartasi tezlik, aniqlik, hamma uchun kirish imkoniyati borligi va xavfsizlik mezonlariga asoslandi.
Tezlik — yordamlar odatdagidan tezroq yetkaziladi.

Aniqlik — fuqarolar o‘z huquqlari va xizmatlar haqida aniq ma’lumot oladi.

Kirish imkoniyati — barcha fuqarolar, xorijiy rezidentlar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar ham Baraka’dan foydalana oladi.

Xavfsizlik — mablag’laringiz firibgarlardan himoya qilinadi va xarajatlaringizni nazorat qila olasiz.

Fuqarolar Baraka’ga ishonadi, chunki…
Baraka — davlat tomonidan yaratilgan tizim bo‘lib, uning yagona maqsadi — yordamni odamlarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri va shaffof tarzda yetkazishdir. Bu tizim fuqarolardan byurokratiyaga moslashishni talab qilmaydi, aksincha u fuqarolarning ehtiyojlariga moslashadi. Shu sababli Baraka shunchaki texnologiya emas. U O‘zbekistonning adolat va inklyuzivlikni muhim hisoblashini anglatadi. U ijtimoiy himoyaning zamonaviy, insoniy va hurmatli shaklda amalga oshishini ta’minlaydi.

Baraka kartasi yordamida endi siz ijtimoiy xizmatlardan tez, shaffof va qog‘ozlarsiz foydalanishingiz mumkin. Ijtimoiy karta quyidagi vazifalarni bajaradi:

• bank kartasi;
• transport kartasi, shu jumladan, imtiyozli transport kartasi;
• davlat ijtimoiy himoya yordamlarini olish huquqini tasdiqlovchi hujjat;
• ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi toifasiga yoki guruhiga mansubligini tasdiqlovchi hujjat;
• tovarlar (ishlar, xizmatlar), dori vositalari va tibbiy xizmatlar uchun qo‘shilgan qiymat solig‘i summasini belgilangan tartibda qaytarish bank kartasi;
• protez-ortopediya moslamalari va reabilitatsiya qilishning texnik vositalarini xarid qilish uchun vaucher yoki ijtimoiy to‘lovlar hisobidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa tovarlar (ishlar, xizmatlar);

Shuningdek, karta quyidagilar uchun hisob vositasi vazifasini bajaradi:

• tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan taqdim etilgan chegirmalar, bonuslar va boshqa sodiqlik dasturlari bo‘yicha;
• kirish chiptasi operatsiyalari tizimi asosida imtiyozli, bepul yoki qisman haq to‘lash asosida tartibga solinadigan davlat ijtimoiy ob’yektlariga, konsertlar, ko‘ngilochar tomoshalar va boshqa tadbirlarga borish huquqini tasdiqlash:
• ijtimoiy himoya muassasalariga kirish va chiqish bo‘yicha.                                                                                     !Ijtimoiy karta qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa funksiyalarni ham bajarishi mumkin.