Етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болалар
Ҳа, агар боланинг шахсини тасдиқловчи ҳужжатлари йўқолган бўлса, "Инсон" маркази уларни тиклаш ёки дастлабки тарзда олиш чораларини кўради (2-илова, 13-банд).
Биринчи навбатда қариндошлари оиласига (васийлик/ҳомийлик), агар иложи бўлмаса тутинган (фостер) оилага жойлаштирилади (2-илова, 8-банд).
Да, центр «Инсон» подготавливает все документы для оформления ребенку пособия или пенсии по случаю потери кормильца (подпункт "ж" пункта 6 приложения 1).
"Инсон" маркази бедарак йўқолган ота-онадан қолган мол-мулкни бут сақлаш чораларини кўради ва нотариал идораларда боланинг манфаатларини ифода этади (1-илова, 6-банд).
Агар ҳар икки ота ва онаси расман бедарак йўқолган деб топилса, бола расман "ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган бола" деб эътироф этилади ва "Ижтимоий ҳимоя" АТда рўйхатга олинади (2-илова, 13-банд).
Судлар шахсни бедарак йўқолган деб топиш ҳақида қарор қабул қилганда, бу ҳақда 24 соат ичида "Инсон" марказига хабар бериши шарт (2-илова, 5-банд).
Агар фуқаронинг қаердалиги ҳақида унинг яшаш жойида бир йил давомида маълумотлар бўлмаса, манфаатдор шахсларнинг аризасига мувофиқ суд бу фуқарони бедарак йўқолган деб топиши мумкин. Бунинг учун вояга етмаганнинг қонуний вакили ёҳуд ....Васийлик ва ҳомийлик органи ҳисобланган "Инсон" маркази вояга етмаган боланинг манфаатларини ҳимоя қилиш учун судга ариза киритади (1-илова, 6-банд).
Ота-онаси йўқлиги ҳақида маълумот келиб тушгач, "Инсон" маркази 3 иш куни ичида боланинг ҳолатини ўрганади ва боланинг қонуний вакилини белгилаш чораларини кўради (893-сонли ВМҚ, 2-илова, 8-банд). Шу билан бирга, қонунчилик тартибида манфаатдор шахс топилмаса, "Инсон" ижтимоий хизматлар маркази Ички ишлар бўлимига мурожаат қилиб шахснинг қидирувини сўрайди.
Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори ҳамда Президентнинг ПФ-185-сон Фармони, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодекси 33-моддаси
Ўқув курслари Ижтимоий ҳимоя тизими ходимларининг малакасини ошириш маркази томонидан тасдиқланган махсус дастур ва соатлар доирасида ташкил этилади.
Етим болаларнинг психологияси, уларнинг янги оилага мослашуви, ҳуқуқий ва ижтимоий масъулият ҳамда тарбия методлари (7-илова).
Агар номзод Агентлик тизимидаги марказда ўқиган бўлса, сертификат нусхасини топшириш шарт эмас, маълумотлар ваклатли орган томонидан мустақил равишда олинади (3-илова, 9-банд).
"Инсон" ижтимоий хизматлар марказига ёки Агентликнинг ҳудудий бошқармасига бевосита мурожаат қилинади.
Етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болаларни тарбиялаш, ҳуқуқий мажбуриятлар каби масалалаларни англаши учун номзодлар махсус тайёргарликдан ўтишлари лозим. Махсус курсларни ўқимаган номзодлар болани тарбияга олувчи сифатида ҳисобга қўйилмайди.
Фарзандликка олишни хоҳловчи шахслар ҳамда болани тутинган (фостер) оила, профессионал (терапевтик) оилага олиш истагидаги барча номзодлар учун 7-илова, 6-банд).
Номзод яшаш жойидан қатъий назар дарсларга қатнаши қулай бўлган ҳудуд бўйича "Inson" марказига мурожаат қилиши мумкин
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори ҳамда Президентнинг ПФ-185-сон Фармони.
1 иш соати ичида.
Пенсия тайинланган бўлса, вафот этган шахснинг қарамоғида бўлган оиланинг меҳнатга лаёқатсиз аъзолари бўлмаса, меҳнатга қобилиятсиз аъзолари 18 ёшга тўлган бўлса ва таълим ташкилотининг ўқувчиси ёки талабаси бўлмаса.
Пластик карта (банк картасига ўтказиш) ёки Нақд пул (Халқ банки ходимлари томонидан маҳаллага етказиш) орқали.
Қарор (тайинлаш ёки рад этиш) қабул қилингач, натижа мобил телефонингизга СМС шаклида юборилади.
Меҳнатга лаёқатсиз даврига.
Йўқ, аризалар қабул қилишда ҳеч қандай вақтинчалик чекловлар мавжуд эмас.
Фақат Барака мобил иловаси орқали онлайн. Қоғоз ҳужжатлар ёки марказга бориш талаб этилмайди, фақат электрон сўровнома тўлдирилади.
Ойига 820 000 сўм этиб белгиланади ва кейинги ҳар бир меҳнатга қобилиясиз оила аъзоси учун — 270 000 сўмдан қўшилади.
Давлат пенсияси олиш ҳуқуқига эга бўлмаган вафот этган шахснинг қарамоғида бўлган оиланинг меҳнатга лаёқатсиз аъзоларига
Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 23 мартдаги 119-сонли қарори
Бир иш куни ичида.
Номзод тайёрлов курсидан муваффақиятли ўтганлиги тўғрисидаги сертификат олганидан сўнг уч йил давомида тарбиялаш учун бола олмаган бўлса, ушбу Низомда белгиланган тартибга мувофиқ тайёрлов курсидан қайта ўтиши талаб этилади (7-илова, 26-банд)
Болани фарзандликка олиш ёки тутинган (фостер) оилага олиш учун аризага илова қилинадиган мажбурий ҳужжат ҳисобланади. Бусиз ариза кўриб чиқилмайди.
Агар номзод Агентлик ҳузуридаги Малака ошириш марказида ўқиган бўлса, сертификат нусхасини топшириш шарт эмас — ваколатли орган томонидан мустақил равишда олинади (3-илова, 9-банд).
1. Номзод курсларга қабул қилиниб оффлайн машғулотларга қатнаётган даврида унга "Инсон" ижтимоий хизматлар маркази томонидан маълумотнома берилади.
2. Номзод Ижтимоий ҳимоя тизими ходимларининг малакасини ошириш марказида ўқув курсини тўлиқ тамомлаганидан сўнг 1 иш куни ичида сертификат расмийлаштирилади (7-илова).
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (3-банд "б" кичик банди ва 7-илова).
Тизим орқали скоринг баҳолаш натижаларига кўра номзод (оила)нинг тўлов қобилияти ҳақидаги маълумотлар автоматик шакллантирилади ( қарорнинг 3-банд "в" кичик банди).
2025 йил 1 февралдан бошлаб ОБУ ташкил этиш ва тугатиш Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги ҳудудий бошқармасининг қарори асосида амалга оширилади (Ҳокимликлар ваколати тугатилган).
Номзоднинг яшаш жойи бўйича "Инсон" марказига ариза билан мурожаат қилган даврдан бошлаб 1 ой ичида (3-илова)
1. Ариза (эр-хотин розилиги билан);
2. Саломатлик ҳақида тиббий хулоса;
3. Тайёрлов курсидан ўтганлик ҳақида сертификат (3-банд).
Номзодлар "Инсон" ижтимоий хизматлар марказига бевосита келган ҳолда мурожаат қиладилар (6-илова, 15-банд).
Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (4-банд ва мувофиқ Низомлар).
"Инсон" ижтимоий хизматлар маркази ходимлари мониторинг доирасида боланинг кийим-бош билан таъминланганлик даражасини ўрганиб борадилар (3-илова).
Бола 18 ёшга тўлганда, патронат шартномаси бекор қилинганда ёки бола ота-онасига қайтарилган тақдирда (6-илова).
Тўловлар тутинган ота-оналарнинг банк картасига ёки ҳисобварағига нақд пулсиз шаклда ўтказиб берилади.
Болаларни мавсумий кийим-бош ва пойабзал билан таъминлаш харажатларини давлат томонидан қоплаб бериш.
2025 йилдан бошлаб Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигига республика бюджетидан ажратилган маблағлар ҳисобидан (2-банд).
Етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болаларни тарбияга (патронатга) олган тутинган ота-оналарга (2-банд).
Етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болаларни тарбияга (патронатга) олган тутинган ота-оналарга (2-банд).
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори
Етим ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган ёшлар “Ёшларга ҳамроҳлик” дастурига киритилади ва 23 ёшга қадар ижтимоий қўллаб-қувватланади (11-илова).
Манфаатдор шахслар "Inson" марказининг ушбу қарори юзасидан қонунчиликда белгиланган тартибда судга шикоят қилишлари мумкин (1-илова, 7-банд).
Васийлик тугатилган кундан бошлаб бир иш куни ичида мол-мулкни топшириш-қабул қилиш далолатномаси тузилади. Изоҳ: бола васийликка берилганида боланинг мулки - унинг шахсий эгалигидаги мулки бўлиб қолади, васийнинг эмас (1-илова, 6-банд).
Ҳа. Агар васий ўз мажбуриятларини лозим даражада бажармаса, васийликни ўз манфаати йўлида ишлатса ёки болани назоратсиз қолдирса, "Инсон" маркази васийни четлатади.
Бола ота-онасига қайтарилганда, бола фарзандликка берилганда ёки васий соғлиғи туфайли ўз мажбуриятини бажара олмаганида (4-илова).
Бола 18 ёшга (вояга) етганда (4-илова, 34-банд).
Асослантирувчи ҳужжатлар тақдим этилгандан сўнг, васийликни тугатиш ҳақидаги қарор бир иш куни давомида расмийлаштирилади (4-илова).
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (1-илова, 5-банд ва 4-илова, 34-банди).
Фақатгина боланинг номида яшаш учун яроқли бўлган хусусий мулки мавжудлиги аниқланган тақдирдагина навбатга қўйиш рад этилиши мумкин.
Уй-жой берилгунга қадар улар вақтинча турар-жой (ижара) билан таъминланиши ёки махсус ижтимоий турар-жойларга жойлаштирилиши чоралари кўрилади.
18 ёшга тўлиб, муассаса ёки оиладан чиққан ёшлар 23 ёшга қадар ушбу дастур доирасида уй-жой билан таъминланиш, бандлик ва ижтимоий мослашув бўйича индивидуал кўмак оладилар (11-илова).
2025 йил 1 февралдан бошлаб ушбу навбатларни шакллантириш ва юритиш тўлиқ "Инсон" ижтимоий хизматлар марказлари томонидан "Ягона миллий ижтимоий ҳимоя" АТ орқали амалга оширилади.
Агар боланинг номида уй бўлса, у муассасага ёки тутинган оилага берилган тақдирда ҳам, васийлик органи уйни боланинг номида сақлаб қолиш ва бегоналаштирмаслик чораларини кўради (1-илова, 6-банд).
Ўз номида уй-жойи бўлмаган, ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган ва васийлик органи ҳисобида турган, 18 ёшга тўлган етим болалар (1-илова, 6-банд).
Боланинг ижтимоий мақоми (етим ёки қарамоғсиз) белгиланган кундан бошлаб, унинг уй-жойга муҳтожлигини текшириш ва ҳисобга олиш бир иш куни давомида "Ижтимоий ҳимоя" АТ орқали амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори ҳамда Президентнинг ПФ-185-сон Фармони.
Ҳа, васийлик ёки ҳомийликни белгилаш бўйича давлат хизмати мутлақо бепул кўрсатилади (Қарор, 85-банд).
Боланинг ҳаётига хавф туғилганда ёки шошилинч вазиятларда, барча ҳужжатлар йиғилгунга қадар, бир иш куни ичида бола вақтинча васийга топширилиши мумкин (4-илова).
Ҳа, 10 ёшга тўлган болага васий ёки ҳомий тайинлашда унинг розилиги мажбурий ҳисобланади.
Фақат вояга етган, муомалага лаёқатли, соғлиғи жойида бўлган ва судланмаган шахслар. Биринчи навбатда боланинг яқин қариндошларига устунлик берилади (1-илова, 6-банд).
2025 йил 1 февралдан бошлаб барча қарорлар туман (шаҳар) "Инсон" ижтимоий хизматлар марказлари томонидан қабул қилинади (Ҳокимликлар ваколати тугатилган).
Васийлик — 14 ёшга тўлмаган болаларга, ҳомийлик эса — 14 ёшдан 18 ёшгача бўлган вояга етмаганларга нисбатан белгиланади.
Бола ота-она қарамоғидан маҳрум бўлганлиги аниқланган кундан бошлаб, унга васий тайинлаш масаласи узоғи билан бир ой давомида (шошилинч ҳолатда дастлабки васийлик 3 кунда) ёки ўрганиш натижасида кўриб чиқилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (4-илова).
Ҳа, қонунчилик талабларига жавоб берадиган (соғлиғи, даромади, уй-жойи жойида бўлган) ёлғиз шахслар ҳам фарзандликка олиш ҳуқуқига эга.
Ҳа, васийлик органи фарзандликка олинган боланинг яшаш ва тарбияланиш шароитларини мунтазам равишда мониторинг қилиб боради (3-илова).
Ҳа, фарзандликка олувчиларнинг илтимосига кўра болага уларнинг фамилияси берилиши ва исми ўзгартирилиши суд қарори билан белгиланади.
Фарзандликка олиш сири қонун билан ҳимояланган. "Инсон" маркази ва суд ходимлари бу сирни ошкор қилганлик учун жиноий жавобгарликка тортилади (1-илова, 6-банд).
Фарзандликка олувчилар ва фарзандликка олинаётганлар ўртасидаги ёш фарқи 15 ёшдан кам бўлмаслиги шарт (Оила кодекси талаби).
Ҳа, фарзандликка олувчилар Агентлик ҳузуридаги марказда тайёрлов курсини ўтаган бўлиши ва сертификатга эга бўлиши шарт (7-илова).
Фарзандликка олиш фақат фуқаролик ишлари бўйича суд томонидан ҳал қилинади. "Инсон" маркази эса судга асослантирилган хулоса беради.
Номзод ариза бергач, унинг шароитларини ўрганиш ва номзод сифатида ҳисобга олиш ҳақидаги хулоса бир иш куни давомида расмийлаштирилади (3-илова, 6-банд).
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (5-илова) ва Оила кодекси.
Патронатда бола билан ота-она ўртасида ҳуқуқий (меросхўрлик) алоқалар ўрнатилмайди, бу тарбия учун шартномавий келишув ҳисобланади.
Ҳа, патронатга олишдан олдин номзодлар албатта тайёрлов курсини тугатган бўлиши ва сертификатга эга бўлиши шарт (7-илова).
"Инсон" маркази ва болани тарбияга олган шахслар (тутинган ота-оналар) ўртасида тузилади (4-банд).
Ҳа. Болани тарбиялаганлик учун тутинган ота-оналарга ҳар ойлик тўловлар ва боланинг кийим-бош/пойабзал харажатлари қопланади (2-банд).
Туман (шаҳар) "Инсон" ижтимоий хизматлар марказига ёки ЙИДХП (my.gov.uz) орқали онлайн (3-банд).
Аризани ўрганиш ва номзодлар реестрига киритиш бир иш куни давомида (ҳужжатлар тўлиқ бўлса) расмийлаштирилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (6-илова).
Бу етим ёки ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болани шартнома асосида тутинган (фостер) оилага тарбияга бериш шаклидир.
Йўқ, болани патронатга олиш ҳақидаги шартнома ва "Инсон" маркази қарори ушбу тўловларни автоматик тайинлаш учун асос бўлади.
Бола 18 ёшга тўлганда, патронат шартномаси бекор қилинганда ёки бола ота-онасига қайтарилганда (6-илова).
"Инсон" ижтимоий хизматлар маркази ижтимоий ходими мониторинг давомида боланинг мавсумий кийим-бош ва пойабзал билан таъминланганлигини доимий текшириб боради (3-илова).
Бу йилига бир маротаба пул тўлови шаклида бўлиб, тутинган ота-оналарнинг банк картасига ёки ҳисобварағига ўтказиб берилади.
2025 йилдан бошлаб Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигига республика бюджетидан ажратилган маблағлар ҳисобидан қопланади (2-банд).
Етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болаларни оилага тарбияга (патронат) олган тутинган ота-оналарга берилади (2-банд).
Тутинган ота-оналар билан шартнома тузилганидан сўнг, кийим-бош харажатларини қоплаш бўйича қарор бир иш куни давомида расмийлаштирилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (2-банд).
Йўқ, васийлик ва ҳомийликни расмийлаштириш бўйича барча давлат хизматлари бепул кўрсатилади.
Ҳа, 10 ёшга тўлган болага васий ёки ҳомий тайинлашда унинг розилиги мажбурий ҳисобланади (1-илова).
Биринчи навбатда боланинг яқин қариндошларига (бобо, буви, ака-ука, опа-сингил, амаки, амма, тоға, хола) устунлик берилади (1-илова, 6-банд).
Ариза, соғлиғи ҳақида хулоса ва (агар фарзандликка олиш бўлса) тайёрлов курси сертификати. Қолган маълумотлар (судланганлик, даромад, уй-жой) тизимдан автоматик олинади.
2025 йил 1 февралдан туман (шаҳар) ҳокимликлари ваколати тугатилиб, васийликни расмийлаштириш "Инсон" ижтимоий хизматлар марказлари қарори билан амалга оширилади.
Номзодлар "Инсон" марказларига бевосита келган ҳолда ёки ЙИДХП (my.gov.uz) орқали онлайн мурожаат қиладилар (3-банд).
Шошилинч ҳолларда (дастлабки васийлик) ҳужжатлар бир иш куни давомида расмийлаштирилади. Умумий ўрганиш ва васий тайинлаш жараёни тизим орқали тезкор амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (4-илова).
Бола вояга етганда (18 ёш), ОБУ тугатилганда ёки бола ота-онасига қайтарилган тақдирда.
"Инсон" ижтимоий хизматлар маркази мониторинг доирасида маблағларнинг мақсадли сарфланишини ва болаларнинг таъминот даражасини текшириб боради.
Маблағлар ОБУ ташкил этган ота-оналарнинг банк картасига ёки шахсий ҳисобварағига ҳар ойда ўтказиб берилади.
Ҳа, ОБУни ташкил этган ота-оналарга болаларни тарбиялаганликлари учун қонунчиликда белгиланган миқдорда иш ҳақи (меҳнат ҳақи) ҳам тўланади.
2025 йилдан бошлаб Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигига республика бюджетидан ажратилган маблағлар ҳисобидан (2-банд).
Болаларнинг озиқ-овқати, кийим-боши, пойабзали, юмшоқ анжомлари ва шахсий гигиена воситалари учун сарфланадиган маблағларни (2-банд).
ОБУ ташкил этиш ҳақида Агентлик ҳудудий бошқармаси қарори чиққандан сўнг, тўловларни расмийлаштириш бир иш куни давомида амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (2-банд ва ОБУ тўғрисидаги низом).
Йўқ, маблағлар ойлик нафақа шаклида берилади, бироқ ижтимоий ходим мониторинг давомида боланинг таъминотини текшириб боради (3-илова).
Бола 18 ёшга тўлганда, патронат шартномаси бекор қилинганда ёки бола ота-онасига қайтарилган тақдирда (6-илова).
Болаларни оилага тарбияга олган (патронат) тутинган ота-оналарга:
• Хар бир тутинган боланинг парвариши ва таъминоти харажатлари учун ҳар ойда меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг 1,5 баравари миқдорида;
• Тутинган болаларга кийим-бош ва пойабзал харид қилиш учун йилда бир маротаба меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг 3 баравари миқдорида маблағлар тўланади;
Тутинган ота-оналарнинг банк картасига ёки шахсий ҳисобварағига ҳар ойда пул ўтказиш йўли билан.
2025 йилдан бошлаб Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигига республика бюджетидан ажратилган маблағлар ҳисобидан (2-банд).
1. Боланинг парвариши (озиқ-овқат ва бошқа таъминот) учун ҳар ойлик тўлов;
2. Болани кийим-бош ва пойабзал билан таъминлаш харажатлари (2-банд).
Болани патронатга (тутинган оилага) бериш ҳақида шартнома тузилганидан сўнг, тўловларни расмийлаштириш бир иш куни давомида амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (2-банд).
Номзодга "Ижтимоий ҳимоя" АТ орқали муқобил жойлаштиришга муҳтож болалар ҳақидаги маълумотлар тақдим этилади ва танлов жараёни бошланади.
Ҳа, агар номзодда тиббий қарши кўрсатмалар бўлса, уй шароити талабга жавоб бермаса ёки скоринг баҳолашдан ўта олмаса.
Номзоднинг болани тарбиялашга психологик ва ҳуқуқий тайёрлигини тасдиқлаш учун. Бусиз номзодлар реестрига кириш имконсиз (7-илова).
Судланганлик, никоҳ ҳолати, уй-жойга эгалик ва тўлов қобилияти (скоринг) ҳақидаги маълумотлар тизимдан автоматик олинади (3-банд "в" кичик банди).
1. Ариза;
2. Тиббий хулоса (ВРК);
3. Тайёрлов курсини тугатганлик сертификати (фарзандликка ва тутинган оила учун) (3-банд).
Номзодлар "Инсон" ижтимоий хизматлар марказига бевосита ёки ЙИДХП (my.gov.uz) орқали онлайн мурожаат қиладилар (3-банд).
Ариза топширилиб, барча текширувлар якунлангач, номзод сифатида ҳисобга олиш ҳақидаги қарор бир иш куни давомида расмийлаштирилади (3-илова, 6-банд).
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (3-илова).
Фақат истисно ҳолатларда, агар бу боланинг ҳаёти ва соғлиғини сақлаш учун ўта зарур бўлса ва васийлик органининг ижобий хулосаси мавжуд бўлса.
2025 йил 1 февралдан бошлаб барча хулосалар нотариал идораларга "Электрон ҳукумат" тизими орқали рақамли шаклда, бир иш куни ичида юборилади.
Бола аниқланган заҳоти унинг барча давлат рўйхатидан ўтадиган мол-мулки "Ижтимоий ҳимоя" АТда электрон шаклда ҳисобга олинади (2-илова, 21-банд).
"Инсон" маркази боланинг мулкини бут сақлаш чораларини кўради ва нотариал идораларда унинг мулкий манфаатларини муҳофаза қилишда иштирок этади (1-илова, 6-банд).
Боланинг номидаги кўчар ва кўчмас мулкларни сотиш, ҳадъя қилиш ёки алмаштириш каби нотариал битимларни амалга оширишда боланинг манфаатлари бузилмаслигини тасдиқлаш учун.
Нотариал идора сўрови келиб тушган кундан бошлаб, боланинг мулкий манфаатларини ўрганиш ва хулоса тақдим этиш бир иш куни давомида расмийлаштирилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (1-илова, 6-банд "ж" кичик банди).
Одатда, муайян муддатга (масалан, бир йилга) боланинг кундалик эҳтиёжлари учун ойлик тўловларни олишга умумий рухсатнома берилади. Йирик харидлар учун эса алоҳида рухсатнома талаб этилиши мумкин.
Агар васий маблағларни боланинг манфаатларига зид сарф кўрса, васийлик органи рухсатнома беришни рад этади ва васийни вазифасидан озод этиш масаласини кўради (1-илова).
2025 йил 1 февралдан бошлаб рухсатнома қоғоз кўринишида эмас, балки "Ижтимоий ҳимоя" АТ орқали рақамли шаклда шакллантирилади ва банкларга юборилади.
Туман (шаҳар) "Инсон" ижтимоий хизматлар марказига ёки ЙИДХП (my.gov.uz) орқали онлайн мурожаат қилинади.
Боланинг мулкий ҳуқуқларини ҳимоя қилиш учун. Васий пулларни фақат боланинг таъминоти, таълими ва соғлиғи учун сарфлашга мажбур (4-илова).
Болага тайинланган пенсия, нафақа, алимент ҳамда унинг мулкидан келадиган даромадлар (масалан, ижара ҳақининг болага тегишли қисми).
Васий ёки ҳомий мурожаат қилганидан сўнг, боланинг эҳтиёжлари ўрганилиб, рухсатнома бир иш куни давомида электрон шаклда расмийлаштирилади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (1-илова, 6-банд "д" кичик банди).
"Инсон" маркази томонидан эмансипация бўйича қарор чиқариш ва хулоса бериш хизмати бепул амалга оширилади.
Қонунга кўра, 18 ёшга тўлмасдан қонуний никоҳга кирган шахслар никоҳ қайд этилган вақтдан бошлаб автоматик равишда тўла муомалага лаёқатли ҳисобланади.
Ҳа, у ўзининг мажбуриятлари (масалан, етказилган зарар ёки қарзлар) бўйича мустақил жавобгар бўлади. Ота-оналар энди унинг ҳаракатлари учун жавоб бермайди.
Ота-она ёки васийлар розилиги бўлмаган тақдирда, вояга етмаган шахсни тўла муомалага лаёқатли деб эълон қилиш фақат суд тартибида амалга оширилади.
Туман (шаҳар) "Инсон" ижтимоий хизматлар марказига ёки ЙИДХП (my.gov.uz) орқали онлайн мурожаат қилинади.
Ота-оналарнинг розилиги бўлган тақдирда, васийлик органи (Инсон маркази) қарори бир иш куни давомида расмийлаштирилади.
Шахс меҳнат шартномаси бўйича ишлаётган бўлиши ёки ота-онаси (васийси) розилиги билан тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган бўлиши шарт.
Эмансипация 16 ёшга тўлган вояга етмаган шахсларга нисбатан қўлланилади.
ВМҚ-893 (1-илова, 6-банд "в" кичик банди) ҳамда Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 28-моддаси.
Бу 18 ёшга тўлмаган шахснинг вояга етганлар каби барча фуқаролик ҳуқуқ ва мажбуриятларига (шартнома тузиш, мулкни тасарруф этиш ва ҳ.к.) эга бўлишидир.
Йўқ, васийлик органининг судлардаги иштироки ва хулоса бериши бепул давлат хизмати ҳисобланади.
Ҳа, агар боланинг ҳаёти ва соғлиғига хавф туғилса, марказ ўз ташаббуси билан ота-оналик ҳуқуқини чеклаш ёки болани оиладан олиш бўйича судга мурожаат қилади.
Ҳа, ижтимоий ходим 10 ёшга тўлган боланинг фикрини алоҳида ўрганади ва уни судга етказади (1-илова, 6-банд).
Боланинг яшаш шароити, оиладаги муҳит, боланинг ота-онасига бўлган муносабати ва боланинг ўз фикри ҳақидаги электрон ўрганиш далолатномасини.
Боланинг яшаш жойини белгилаш, ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум қилиш (ёки тиклаш), фарзандликка олиш ва болани тортиб олиш билан боғлиқ барча ишларда.
Суд сўрови келиб тушганидан сўнг, ижтимоий ходим вазиятни ўрганиб, бир иш куни давомида асослантирилган хулосани тайёрлайди ва судга тақдим этади.
"Инсон" ижтимоий хизматлар маркази ходими васийлик ва ҳомийлик органи вакили сифатида боланинг манфаатларини ҳимоя қилиш учун иштирок этади.
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 27 декабрдаги 893-сон қарори (1-илова, 6-банд "з" кичик банди).
Ҳа, "Инсон" марказининг хулосасидан норози бўлган томонлар қонунчиликда белгиланган тартибда судга мурожаат қилишлари мумкин.
Ҳа, агар фамилияни ўзгартириш боланинг манфаатларига зид бўлса (масалан, мерос ҳуқуқига таъсир қилса), рад жавоби берилади.
Ҳа, аризани ЙИДХП (my.gov.uz) орқали юбориш мумкин, хулоса ҳам электрон шаклда ФХДЁга юборилади.
Йўқ, "Инсон" маркази томонидан ФХДЁга хулоса бериш мутлақо бепул амалга оширилади.
Бундай ҳолларда исм, фамилия ва ота исми "Инсон" марказининг ФХДЁга юборган хулосаси асосида берилади (2-илова).
10 ёшга тўлган боланинг фамилиясини ўзгартириш учун унинг розилиги мажбурий ҳисобланади.
Ота-оналар боланинг исми бўйича келиша олмаса ёки 18 ёшга тўлмаган боланинг фамилиясини ўзгартириш талаб этилса.
Мурожаат тушган кундан бошлаб бир иш куни давомида электрон шаклда расмийлаштирилади.
ВМҚ-893 (1-илова, 6-банд "и" кичик банди) ҳамда Ўзбекистон Республикаси Оила кодекси.
Боланинг исми ёки фамилиясини ўзгартиришда унинг ҳуқуқлари ва манфаатлари бузилмаслигини васийлик органи (Инсон маркази) томонидан тасдиқлаш.
Агар васий ёки учинчи шахслар боланинг мулкига зарар етказса, "Инсон" маркази боланинг манфаатини ҳимоя қилиб, судга даъво аризаси киритади.
Йўқ, васийлик органи томонидан боланинг мулкини ҳисобга олиш ва назорат қилиш хизмати бепул.
Васийлик тугатилгач, барча мол-мулкни тасарруф этиш ҳуқуқи бир иш куни ичида тўлиқ боланинг ўзига қайтарилади (далолатнома асосида).
Ҳа, ижтимоий ходим ҳар йили камида бир марта боланинг мулки бут сақланаётганини текширади ва натижасини "Ижтимоий ҳимоя" АТга киритади.
Нотариус болага тегишли мулк бўйича битимни фақат "Инсон" марказининг тизим орқали юборган бир иш куни ичидаги ижобий хулосаси мавжуд бўлгандагина тасдиқлайди.
Фақатгина боланинг манфаатларига хизмат қилса (масалан, боланинг даволаниши учун зарур бўлса ёки кичик уйни сотиб, унинг номига каттароқ уй олинганда).
Йўқ, васий боланинг мулкини ўз хоҳишича сота олмайди. Ҳар қандай битим учун "Инсон" марказининг ёзма рухсати (хулосаси) талаб этилади.
"Инсон" маркази ижтимоий ходими Кадастр, ЙҲХББ (ГАИ), банклар ва бошқа идораларнинг базалари орқали автоматик равишда маълумотларни олади (2-илова, 21-банд).
Бола ижтимоий ҳимояга муҳтож (етим ёки қарамоғсиз) деб аниқланган кундан бошлаб бир иш куни давомида унинг барча мулклари тизимда ҳисобга олинади.
Ўзбекистон Республикаси ВМҚ-893 (1-илова, 6-банд "ж" ва "л" кичик бандлари).
Ҳа, аёл марказдан чиққач, "Инсон" маркази унинг бандлигини ва ижтимоий ҳолатини мониторинг қилишда давом этади.
Ҳа, "Она уйи"га жойлаштирилган аёл ва боланинг шахсий маълумотлари сир сақланиши кафолатланади.
Йўқ, "Она уйи" хизматлари давлат томонидан бепул кўрсатилади (Қарор, 2-банд).
Турар-жой, озиқ-овқат, тиббий ёрдам, психологик кўмак ва онага касб-ҳунар ўргатиш орқали уни жамиятга интеграция қилиш.
Аёл ва боланинг ижтимоий ҳолати яхшилангунга қадар (одатда 6 ойдан 1 йилгача), бироқ бу муддат индивидуал ривожланиш режаси асосида белгиланади.
Туман (шаҳар) "Инсон" ижтимоий хизматлар марказига ёки онлайн равишда ЙИДХП орқали мурожаат қилинади.
Қийин ижтимоий вазиятдаги ҳомиладор аёллар ва 3 ёшгача фарзанди бор, яшаш жойи бўлмаган ёки оилавий тазйиққа учраган оналар.
Аёл ёки унинг яқинлари мурожаат қилганидан сўнг, вазият ўрганилиб, бир иш куни давомида йўлланма бериш масаласи ҳал қилинади.
Ўзбекистон Республикаси ВМҚ-893 (1-илова, 6-банд "б" кичик банди).
Бу оғир ижтимоий аҳволдаги аёлларни ва уларнинг гўдакларини биргаликда сақлаш орқали боланинг етим қолишининг олдини олишга қаратилган марказдир.
